Page 54 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

3.2 การสืบค้นแบบขั้นสูง (Advanced Search) เป็นวิธีการสืบค้นที่ผู้เรียนไม่ทราบ

รายละเอียดของสารสนเทศ จึงต้องใช้คำค้นที่เป็นคำ หรือวลีในการค้นหา เช่น การใช้ตรรก
บูลีน (Boolean Logic) โดยพิมพ์คำว่า AND, OR, NOT เชื่อมกับคำสำคัญ หัวเรื่อง เป็นต้น

สรุปได้ว่า ลักษณะของเครื่องมือการสืบค้นสารสนเทศ มี 3 ประเภท คือ 1)

บัตรรายการค้นหาในห้องสมุด 2) คอมพิวเตอร์สืบค้นในระบบ OPAC และ 3) คอมพิวเตอร ์
สืบค้นในฐานข้อมูลออนไลน์ ซึ่งการใช้คอมพิวเตอร์สามารถทำได้สะดวกและรวดเร็วกว่าแบบ

ใช้บัตรรายการ แต่มีข้อจำกัดเรื่องทักษะสืบค้นของผู้ใช้และงบประมาณในการซื้อคอมพิวเตอร์

เทคนิคของการสืบค้นสารสนเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า

การใช้เทคนิคการสืบค้นต่าง ๆ จะทำให้ผู้เรียนสามารถค้นหาข้อมูลได้อย่างมี
ั
ประสิทธิภาพ และรวดเร็วมากขึ้น ซึ่งผู้เรียนควรเริ่มต้นด้วยการวิเคราะห์ประเด็นหลก
(Concepts) และประเด็นที่เกี่ยวข้อง (Aspects) มีอะไรบ้างที่ต้องการค้น และใช้เทคนิคการสืบค้น

สารสนเทศที่ได้รับความนิยม (คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556, น. 56-
58; ชญาภรณ์ กุลนิติ, 2553, น. 191; พนิดา สมประจบ, 2555, น. 9-16) ดังนี ้

1. การกำหนดคำค้น คือ การใช้คำศัพท์ที่คิดขึ้นเพื่อค้นแทนเนื้อหาสาระที่ต้องการ

ไม่ให้มีความหมายแคบหรือกว้างจนเกินไป ซึ่งแบ่งได้ 2 ประเภท ได้แก่
1.1 คำศัพท์แบบไม่ควบคุม (Uncontrolled Vocabularies) ได้แก่ คำ (Words) กลุ่มคำ

(Terms) และวลี (Phrases) ที่พบได้ทั่วไปหรือปรากฏในเนื้อหา เช่น การใช้คำสำคัญ (Keyword)

่
ในการค้นหา โดยไม่ต้องเอาคำนำหน้านามและคำเชื่อมมาใช้ ซึ่งได้มาจากชื่อผู้แต่ง (Author) ชือ
เรื่อง (Title) บทคัดย่อ (Abstracts) หรือตัวเนื้อหา (Texts) ของเอกสาร

ู
1.2 คำศัพท์แบบควบคุม (Controlled Vocabularies) ได้แก่ คำ กลุ่มคำ หรือวลีที่ถก
ั
กำหนดขึ้นอย่างมีระเบียบเพื่อใช้ในการค้นเนื้อหาที่มีความหมายเดียวกน เช่น การใช้กลุ่มคำที ่
เป็นคำนามในการค้นหา และอาจใช้คำเชื่อมด้วยสันธาน “กับ” หรือ “และ” ซึ่งได้มาจากหัว

เรื่อง (Subject Headings) และศัพท์สัมพันธ์ หรือพจนานุกรม (Thesaurus) ของเอกสาร

2. เทคนิคการสืบค้น คือ การสร้างประโยคคำค้นที่มีความซับซ้อนเพื่อให้ได้ข้อมูลที ่
ตรงกับความต้องการ ซึ่งแบ่งได้ 5 เทคนิค (รุ่งฤดี อภิวัฒนศรและคณะ, 2558, น. 63) ในการ

สืบค้นผ่านเว็บไซต์ของห้องสมุด หรือโปรแกรมค้นหาข้อความแบบเสรี (Search Engine) มีดังนี้

2.1 การค้นโดยใช้เทคนิคกำหนดฐานข้อมูล (Fields) ใช้เพื่อจำกัดผลการสืบค้น เชน
่
การค้นคำสำคัญ ชื่อผู้แต่ง ชื่อหนังสือ หัวเรื่อง เลขเรียกหนังสือและเลขมาตรฐานสากลประจำ

หนังสือ (ISBN) หรือรายการคำค้นอื่น ๆ ที่อยู่ในฐานข้อมูล เป็นต้น

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 26

ิ
ุ
ึ
26 เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา | ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ ์