Page 56 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

ขั้นตอนของการสืบค้นสารสนเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า

การสืบค้นสารสนเทศที่ถูกต้องตามขั้นตอนจะทำให้ผู้ใช้สารสนเทศได้ข้อมูลที่ต้องการ
ในเวลาที่รวดเร็ว และจากการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง พบว่า มีขั้นตอนการสืบค้น 7 ขั้นตอน

(คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556, น. 52-55; ชญาภรณ์ กุลนิติ, 2553, น.

195-196; พนิดา สมประจบ, 2555, น. 4-9͖ รุ่งฤดี อภิวัฒนศร และคณะ, 2558, น. 57) ดังนี้

1. การกำหนดความต้องการ คือ ผู้เรียนควรระบุหัวข้อ ความทันสมัยของข้อมูลและ
จำนวนของข้อมูลที่ต้องการ เช่น ต้องการข้อมูลสภาพปัญหาในการจัดการศึกษาในช่วง 3 ปี

์
ย้อนหลัง หรือกำหนดประเภทของสารสนเทศที่ต้องการ เช่น เอกสารที่เป็นสิ่งพิมพ หรือ
เอกสารที่เป็นอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น
2. การกำหนดคำค้น คือ ผู้เรียนควรแปลคำถามที่ต้องการสืบค้นนำมาเป็นคำค้นที ่

ระบุคำ (Words) กลุ่มคำ (Terms) และวลี (Phases) ที่กำหนดขึ้น หรือระบุคำค้นที่เป็นแนวคิด

หลักและที่เกี่ยวข้อง สรุปสาระสำคัญ เช่น ผลกระทบของการจัดการเรียนการสอนออนไลน ์
และกำหนดคำค้นที่เกี่ยวข้อง เช่น การใช้เฟสบุ๊คในการเรียนการสอน เป็นต้น

3. การกำหนดกลยุทธ์การค้นโดยใช้เทคนิคการสืบค้น คือ ผู้เรียนควรใช้เทคนิคการ

สืบค้น เช่น การใช้ตรรกบูลีน การตัดคำ การใช้เครื่องหมายวงเล็บ การใช้เครื่องหมายคำพด
ู
และเครื่องหมายทางคณิตศาสตร์ เป็นต้น
4. การเลือกเครื่องมือสืบค้น คือ ผู้เรียนควรพิจารณาเลือกใช้เครื่องมือการสืบค้นที่

ให้เหมาะสมกับสารสนเทศที่ต้องการ เช่น ถ้าต้องการสารสนเทศที่เป็นสิ่งพิมพ์ให้ใช ้

บัตรรายการในการสืบค้นบรรณานุกรมในห้องสมุด หรือสารสนเทศที่เป็นอิเล็กทรอนิกสให้ใช ้
์
อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ในการสืบค้นในฐานข้อมูลออนไลน์ เป็นต้น

้
5. การสืบค้นตามคำที่กำหนด คือ ผู้เรียนควรลงมือปฏิบัติงานสำหรับการใชเครืองมือ
่
สืบค้นสารสนเทศด้วยตนเอง เพื่อให้เป็นไปตามแผนที่ได้กำหนดไว้ โดยคำนึงถึงมารยาท
้
กฎระเบียบในการใชสารสนเทศ รวมถึงจริยธรรมทางวิชาการ และหากเกิดปัญหาในการค้นหา
จะได้สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างทันท่วงที

6. การประเมินผลการสืบค้น คือ ผู้เรียนควรพิจารณาผลการสืบค้นสารสนเทศที ่
ได้มาว่าตรงกับความต้องการและมีความน่าเชื่อถือ ถูกต้องเหมาะสมมากน้อยเพียงใด เพือ
่
นำไปสู่การตัดสินใจในการสืบค้นใหม่เพิ่มเติม หรือยุติการสืบค้น โดยมีหลักการประเมินผล

ดังนี ้
6.1 เนื้อหาตรงกับความต้องการ หรือมีความสอดคล้องตรงตามหัวข้อที่ต้องการ

มีความสมบูรณ์และจำนวนเพียงพอที่จะนำมาใช้กับหัวข้อที่กำลังศึกษา

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 28

ิ
ุ
ึ
28 เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา | ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ ์