Page 55 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

3.2 การสืบค้นแบบขั้นสูง (Advanced Search) เป็นวิธีการสืบค้นที่ผู้เรียนไม่ทราบ 2.2 การค้นโดยใช้เทคนิคตรรกบูลีน (Boolean Logic) ใช้เพื่อปรับแต่งการสืบค้น เชน
่
รายละเอียดของสารสนเทศ จึงต้องใช้คำค้นที่เป็นคำ หรือวลีในการค้นหา เช่น การใช้ตรรก การใช้ AND เพื่อให้ได้ขอบเขตการค้นที่แคบลง หรือการใช้ OR เพื่อให้ได้ขอบเขตการค้นให้
บูลีน (Boolean Logic) โดยพิมพ์คำว่า AND, OR, NOT เชื่อมกับคำสำคัญ หัวเรื่อง เป็นต้น กว้างขึ้น และการใช้ NOT เพื่อจำกัดขอบเขตการค้นให้แคบลงโดยไม่ต้องการคำบางคำ เป็นต้น

สรุปได้ว่า ลักษณะของเครื่องมือการสืบค้นสารสนเทศ มี 3 ประเภท คือ 1) ดังตาราง 2

บัตรรายการค้นหาในห้องสมุด 2) คอมพิวเตอร์สืบค้นในระบบ OPAC และ 3) คอมพิวเตอร ์
สืบค้นในฐานข้อมูลออนไลน์ ซึ่งการใช้คอมพิวเตอร์สามารถทำได้สะดวกและรวดเร็วกว่าแบบ ตาราง 2 กลยุทธ์การสืบค้นโดยใช้ตรรกบูลีน

ใช้บัตรรายการ แต่มีข้อจำกัดเรื่องทักษะสืบค้นของผู้ใช้และงบประมาณในการซื้อคอมพิวเตอร์

คำค้น ตัวอย่าง คำอธิบาย

เทคนิคของการสืบค้นสารสนเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า AND ปัญหา AND ครูไทย เอกสารที่ค้นได้ทุกรายการ ปรากฏคำค้นทั้ง 2 คำ

การใช้เทคนิคการสืบค้นต่าง ๆ จะทำให้ผู้เรียนสามารถค้นหาข้อมูลได้อย่างมี OR ปัญหา OR ครูไทย เอกสารที่ค้นได้ทุกรายการ ปรากฏคำค้นแบบคำใด
ประสิทธิภาพ และรวดเร็วมากขึ้น ซึ่งผู้เรียนควรเริ่มต้นด้วยการวิเคราะห์ประเด็นหลก คำหนึ่ง หรือแสดงทั้ง 2 คำ
ั
(Concepts) และประเด็นที่เกี่ยวข้อง (Aspects) มีอะไรบ้างที่ต้องการค้น และใช้เทคนิคการสืบค้น NOT ปัญหา NOT ครูไทย เอกสารที่ค้นได้ทุกรายการ จะปรากฏคำค้นคำแรก

สารสนเทศที่ได้รับความนิยม (คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556, น. 56- แต่ไม่ปรากฏคำค้นคำที่สอง
58; ชญาภรณ์ กุลนิติ, 2553, น. 191; พนิดา สมประจบ, 2555, น. 9-16) ดังนี ้ AND NOT ปัญหา AND NOT ครูไทย เอกสารที่ค้นได้ทุกรายการ จะปรากฏคำค้นคำแรก

1. การกำหนดคำค้น คือ การใช้คำศัพท์ที่คิดขึ้นเพื่อค้นแทนเนื้อหาสาระที่ต้องการ แต่ไม่ปรากฏคำค้นคำที่สอง

ไม่ให้มีความหมายแคบหรือกว้างจนเกินไป ซึ่งแบ่งได้ 2 ประเภท ได้แก่ ที่มา : เทอดศักดิ์ ไม้เท้าทอง (2563, น. 74)
1.1 คำศัพท์แบบไม่ควบคุม (Uncontrolled Vocabularies) ได้แก่ คำ (Words) กลุ่มคำ

(Terms) และวลี (Phrases) ที่พบได้ทั่วไปหรือปรากฏในเนื้อหา เช่น การใช้คำสำคัญ (Keyword) 2.3 การค้นโดยใช้เทคนิคการตัดคำ (Truncation) ใช้เพื่อให้ได้ข้อมูลที่กว้างขึ้น โดย

่
ในการค้นหา โดยไม่ต้องเอาคำนำหน้านามและคำเชื่อมมาใช้ ซึ่งได้มาจากชื่อผู้แต่ง (Author) ชือ ใช้อักขระตัวแทน ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ เช่น * # ? ! $ มักใช้ในการค้นภาษาอังกฤษ เช่น การค้นว่า
เรื่อง (Title) บทคัดย่อ (Abstracts) หรือตัวเนื้อหา (Texts) ของเอกสาร Colo # ระบบจะทำการสืบค้นให้ทั้งคำว่า color และ colour เป็นต้น

1.2 คำศัพท์แบบควบคุม (Controlled Vocabularies) ได้แก่ คำ กลุ่มคำ หรือวลีที่ถก 2.4 การค้นโดยใช้เทคนิคเครื่องหมายวงเล็บ (Nesting) ใช้เพื่อจับกลุ่มคำในแต่ละ
ู
กำหนดขึ้นอย่างมีระเบียบเพื่อใช้ในการค้นเนื้อหาที่มีความหมายเดียวกน เช่น การใช้กลุ่มคำที ่ ส่วนให้ครอบคลุมคำที่ต้องการ มักใช้ร่วมกับเทคนิคตรรกบูลีน เช่น การใช้วงเล็บร่วมกบ
ั
ั
เป็นคำนามในการค้นหา และอาจใช้คำเชื่อมด้วยสันธาน “กับ” หรือ “และ” ซึ่งได้มาจากหัว คำเชื่อมต่าง ๆ ที่ต้องการค้นคำที่ต้องการ (Television or Mass Media) เป็นต้น
เรื่อง (Subject Headings) และศัพท์สัมพันธ์ หรือพจนานุกรม (Thesaurus) ของเอกสาร 2.5 การค้นโดยใช้เทคนิคเครื่องหมายอัญประกาศ “ ... ” ใช้เพื่อค้นวลีที่เป็นชือ
่
2. เทคนิคการสืบค้น คือ การสร้างประโยคคำค้นที่มีความซับซ้อนเพื่อให้ได้ข้อมูลที ่ เฉพาะประกอบด้วยคำหลายคำ และต้องเรียงลำดับตามนั้น เช่น การค้นวลีที่ประกอบด้วยคำที่
ตรงกับความต้องการ ซึ่งแบ่งได้ 5 เทคนิค (รุ่งฤดี อภิวัฒนศรและคณะ, 2558, น. 63) ในการ ไม่ใช้ในการค้น โดยใช้เครื่องหมายอัญประกาศค้น “The King and 1” เป็นต้น

สืบค้นผ่านเว็บไซต์ของห้องสมุด หรือโปรแกรมค้นหาข้อความแบบเสรี (Search Engine) มีดังนี ้ สรุปได้ว่า เทคนิคของการสืบค้นสารสนเทศ เป็นวิธีการกำหนดคำค้นแบบทั่วไปและ

่
2.1 การค้นโดยใช้เทคนิคกำหนดฐานข้อมูล (Fields) ใช้เพื่อจำกัดผลการสืบค้น เชน แบบที่มีระเบียบ ผสมผสานกลวิธีในการสืบค้นสารสนเทศในระบบคอมพิวเตอร์และเครือข่าย
การค้นคำสำคัญ ชื่อผู้แต่ง ชื่อหนังสือ หัวเรื่อง เลขเรียกหนังสือและเลขมาตรฐานสากลประจำ อินเทอร์เนต เพื่อให้ผู้เรียนสามารถสืบค้นสารสนเทศที่ต้องการในเว็บไซต์ของห้องสมุดหรือ
็
หนังสือ (ISBN) หรือรายการคำค้นอื่น ๆ ที่อยู่ในฐานข้อมูล เป็นต้น โปรแกรมค้นหาข้อความแบบเสรีได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว มีประสิทธิภาพ

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 26 เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 27

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ | เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา 27
ิ
ุ
์
ึ