Page 129 - รายวิชาภาษาไทย(พท31001)
P. 129
ห น า | 129
ใตดิน นายหาง เกงจีน กินโตะ เขาหุน ฯลฯ
- คําไทยกับคําเขมร ละเอียดลออ (ละเอียดคําไทย ลออคําเขมร) ของ
ขลัง เพาะชํา นายตรวจ
- คําไทยกับคําอังกฤษ เสื้อเชิ้ต (เสื้อคําไทย เชิ้ตคําอังกฤษ) พวงหรีด
ู
เหยือกน้ํา ตเซฟ นายแบงค ไขกอก แปปน้ํา
ฯลฯ
ํ
ํ
5. การสรางคําไทยโดยการนาวิธีการของภาษาอื่นมาใช การสรางคาของภาษาอื่นที่นํามาใชใน
ภาษาไทย ไดแก
ี
5.1 การสรางคําของภาษาบาลและสันสกฤต คือ
ก. วิธีสมาส สมาสเปนวิธีสรางศัพทอยางหนึ่งในภาษาบาลี สันสกฤตโดยการนําคา ํ
ี
ศัพทตงแต2 คาขึ้นไปรวมเปนศัพทใหมศัพทเดยว จะมีลักษณะคลายกับคาประสมของไทย แตคาสมาส
ํ
ํ
ั้
ํ
ํ
ํ
นั้นเปนคาที่มาขยาย มักจะอยูหนาคาหลัก สวนคาประสมของไทยนั้นคาขยายจะอยูขางหลัง เชน คาวา
ํ
ํ
ํ
ํ
มหาบุรุษ คําวามหาบุรุษ คําวามหา แปลวา ยิ่งใหญ ซึ่งเปนคําขยาย จะอยูหนาคําหลักคือ บุรุษ ดังนั้น คาวา
มหาบุรุษ แปลวา บุรุษผูยิ่งใหญ ซึ่งตางจากภาษาไทย ซึ่งสวนมากจะวางคําขยายไวหลังคําที่ถูกขยาย
ตัวอยางคําสมาสในภาษาไทย
ิ
พลศึกษา ประวัติศาสตร ปริยัตธรรม กามเทพ เทพบุตร สุนทรพจน วศวกรรม วิศวกร อากาศ
ิ
ยาน สวัสดิการ คหกรรมศาสตร วิทยาศาสตร วทยากร พิธีกร ชีพจร มหกรรม ประวตศาสตร โทรทัศน
ิ
ั
ิ
ิ
โทรเลข วารสาร นตยสาร จลสาร พิพิธภัณฑ วนาศกรรม อบัตเหต ปญญาชน รมณียสถาน
ิ
ิ
ุ
ุ
ุ
สังฆทาน กิจกรม อุทกภัย วิทยุศึกษา หัตถศึกษา เปนตน
ุ
(ข) วิธีลงอปสรรค วิธีสรางคําในภาษาบาลีและสันสกฤตนั้นมีวิธีลงอุปสรรค (หรือบทหนา)
ประกอบขางหนาศัพทเพื่อใหไดคําที่มีความหมายแตกตางออกไป ซึ่งไทยเราไดนํามาใชจํานวนมาก เชน
ุ
อธิ+การ เปน อธิการ(ความเปนประธาน) อน+ญาต เปน อนุญาต (การรับรู)
ี
ี
อธิ+บด เปน อธิบด (ผูเปนใหญ) อน+ทิน เปน อนุทิน (ตามวัน,รายวัน)
ุ
อป+มงคล เปน อัปมงคล(ไมมีมงคล) วิ+กฤต เปน วิกฤต (แปลกจากเดิม)
อป+ยศ เปน อัปยศ (ไมมียศ) วิ+เทศ เปน วิเทศ (ตางประเทศ)
ุ
ํ
ํ
ั
ี้
ุ
คาที่ลงอปสรรคดงกลาวนี้จัดวาเปนคาสมาส ทั้งนเพราะวิธีลงอปสรรคเปนการรวบรวมศัพท
ภาษาบาลีและสันสกฤตเขาดวยกันและบทขยายจะวางอยูหนาบทที่ถูกขยายในภาษาบาลีและสันสกฤต
การลงอุปสรรคเขาขางหนาคํา เปนวิธีการสมาสวิธีหนึ่ง
ิ
นอกจากนี้ การลงอปสรรคของภาษาบาลี ถูกนํามาใชในภาษาไทยแลว ไทยเรายังนําวธีการลง
ุ
อุปสรรคมาใชกับคําไทยและคําอื่นๆ ในภาษาไทยอีกดวย เชน
