Page 60 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

ทุกะ — หมวด 2

Groups of Two

(including related groups)

[4] กรรม 2 (การกระทํ า, การกระทํ าที่ประกอบดวยเจตนา ทางกายก็ตาม ทางวาจาก็ตาม

ทางใจก็ตาม — Kamma: action; deed)
1. อกุศลกรรม (กรรมที่เปนอกุศล, กรรมชั่ว, การกระทํ าที่ไมดี ไมฉลาด ไมเกิดจากปญญา

ทํ าใหเสื่อมเสียคุณภาพชีวิต หมายถึง การกระทํ าที่เกิดจากอกุศลมูล คือ โลภะ โทสะ หรือโมหะ
— Akusala-kamma: unwholesome action; evil deed; bad deed)

2. กุศลกรรม (กรรมที่เปนกุศล, กรรมดี, การกระทํ าที่ดี ฉลาด เกิดจากปญญา สงเสริม
คุณภาพของชีวิตจิตใจ หมายถึง การกระทํ าที่เกิดจากกุศลมูล คืออโลภะ อโทสะ หรืออโมหะ —

Kusala-kamma: wholesome action; good deed)

A.I.104, 263; It.25,55. องฺ.ติก.20/445/131,551/338; ขุ.อิติ.25/208/248;242/272.

[,] กรรมฐาน 2 ดู [36] ภาวนา 2.

[5] กาม 2 (ความใคร, ความอยาก, ความปรารถนา, สิ่งที่นาใครนาปรารถนา — Kàma:

sensuality)

1. กิเลสกาม (กิเลสที่ทํ าใหใคร, ความอยากที่เปนตัวกิเลส — Kilesa-kàma: subjective
sensuality)
2. วัตถุกาม (วัตถุอันนาใคร, สิ่งที่นาปรารถนา, สิ่งที่อยากได, กามคุณ — Vatthu-kàma:

objective sensuality)
1
Nd 2. ขุ.มหา.29/2/1
[6] กามคุณ 5 (สวนที่นาใครนาปรารถนา, สวนที่ดีหรือสวนอรอยของกาม — Kàmaguõa:

sensual pleasures; sensual objects)

1. รูปะ (รูป — Råpa: form; visible object)

2. สัททะ (เสียง — Sadda: sound)

3. คันธะ (กลิ่น — Gandha: smell; odour)

4. รสะ (รส — Rasa: taste)
5. โผฏฐัพพะ (สัมผัสทางกาย — Phoññhabba: touch; tangible object)

หาอยางนี้ เฉพาะสวนที่นาปรารถนา นาใคร นาพอใจ (agreeable, delightful, pleasur-
able) เรียกวา กามคุณ

M.I.85,173. ม.มู.12/197/168; 327/333.