Page 65 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 2 65 [25]

2. อสังขตธรรม (สิ่งที่ปจจัยไมปรุงแตง คือ นิพพาน — Asaïkhata-dhamma: the
Unconditioned, i.e. Nibbàna)

Dhs.193,244. อภิ.สํ.34/702/278; 907/354.
4
[22] ธรรม 2 (สภาวะ, สิ่ง, ปรากฏการณ — Dhamma: things; states; phenomena)

1. อุปาทินนธรรม (ธรรมที่ถูกยึด, ธรรมที่กรรมอันสัมปยุตดวยตัณหาและทิฏฐิเขายึดครอง

ไดแก นามขันธ 4 ที่เปนวิบาก และรูปที่เกิดแตกรรมทั้งหมด — Upàdinna-dhamma: states
grasped by craving and false view; grasped states)

2. อนุปาทินนธรรม (ธรรมที่ไมถูกยึด, ธรรมที่กรรมอันสัมปยุตดวยตัณหาและทิฏฐิไมเขายึดครอง
ไดแก นามขันธ 4 สวนนอกนี้ รูปที่มิใชเกิดแตกรรม และโลกุตตรธรรมทั้งหมด — Anupàdinna-

dhamma: states not grasped by craving and false view; ungrasped states)

Dhs.211,255. อภิ.สํ.34/779/305; 955/369.

[23] ธรรมคุมครองโลก 2 (ธรรมที่ชวยใหโลกมีความเปนระเบียบเรียบรอย ไม

เดือดรอนและสับสนวุนวาย — Lokapàla-dhamma: virtues that protect the world)
1. หิริ (ความละอายบาป, ละอายใจตอการทํ าความชั่ว — Hiri: moral shame; conscience)

2. โอตตัปปะ (ความกลัวบาป, เกรงกลัวตอความชั่ว — Ottappa: moral dread)

A.I.51; It.36. องฺ.ทุก.20/255/65; ขุ.อิติ. 25/220/257.

[24] ธรรมทํ าใหงาม 2 (Sobhaõakaraõa-dhamma: gracing virtues)
1. ขันติ (ความอดทน, อดไดทนไดเพื่อบรรลุความดีงามและความมุงหมายอันชอบ — Khanti:

patience: forbearance; tolerance)
2. โสรัจจะ (ความเสงี่ยม, อัธยาศัยงาม รักความประณีตหมดจดเรียบรอยงดงาม — Soracca:

modesty; meekness)

Vin.I.349; A.I.94. วินย.5/244/335; องฺ.ทุก. 20/410/118.

[,,] ธรรมที่พระพุทธเจาเห็นคุณประจักษ 2 ดู [65] อุปญญาตธรรม 2.

[,,] ธรรมเปนโลกบาล 2 ดู [23] ธรรมคุมครองโลก 2.

[25] ธรรมมีอุปการะมาก 2 (ธรรมที่เกื้อกูลในกิจหรือในการทํ าความดีทุกอยาง —

Bahukàra-dhamma: virtues of great assistance)
1. สติ (ความระลึกได, นึกได, สํ านึกอยูไมเผลอ — Sati: mindfulness)

2. สัมปชัญญะ (ความรูชัด, รูชัดสิ่งที่นึกได, ตระหนัก, เขาใจชัดตามความเปนจริง —

Sampaja¤¤a: clear comprehension)

D.III.273; A.I.95. ที.ปา.11/378/290; องฺ.ทุก.20/424/119.