Page 41 - พระราชประวัติ รัชกาลที่ 5
P. 41
การเสด็จต่างประเทศครั้งที่ 2 รัชกาลที่ 5 ทรงเริ่มต้นการเดินทางในวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2414 (ค.ศ.
1871) โดยกระบวนเรือได้เดินทางออกจากแม่น้ าเจ้าพระยา แวะที่สิงคโปร์ ปีนัง มะละแหม่ง และย่างกุ้ง ก่อน
ั
จะถึงท่าเรือกัลกัตตาในวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2415 (ค.ศ. 1872) โดยมีผู้ติดตามชาวองกฤษ 2 คน คือ พน
ั
ี
ั
ั
ตรี อ.บี. สเลเดน ซึ่งเคยเป็นตัวแทนองกฤษที่เมืองมัณฑะเลย์ และ โธมัส จอร์ช น็อกซ์ กงสุลใหญ่ขององกฤษ
ประจ าสยาม โดยคนหลังท าหน้าที่เป็นล่ามถวายพระองค์ตลอดการเดินทางด้วย
เมืองต่างๆ ที่ทางองกฤษจัดให้เสด็จพระราชด าเนิน เริ่มจากทิศตะวันออกไล่ไปยังทิศตะวันตกของ
ั
ั
ประเทศ ประกอบด้วยกัลกัตตา บาร์รักปอร์ เดลี อกรา คอนปอร์ (หรือคานปูร์ในปัจจุบัน) ลัคเนาว์ จุบบุลปูร์
(หรือจาบัลเปอร์ในปัจจุบัน) บอมเบย์ (หรือมุมไบในปัจจุบัน) และพาราณสี ตามล าดับเพอดูแบบอย่างการ
ื่
ปกครองที่ชาวยุโรป น ามาใช้ในเมืองขึ้น เพื่อน ามาแก้ไขดัดแปลงใช้ในประเทศของเราบ้าง และการก็เป็นไปสม
ดังที่พระองค์ได้ทรงคาดการณ์ไว้ เพราะได้น าเอาวิธีการปกครองในดินแดนนั้น ๆ มาใช้ปรับปรุงระเบียบการ
บริหารอันเก่าแก่ล้าสมัยของเรา ซึ่งใช้กันมาตั้ง 400 ปีเศษแล้ว
เสด็จประพาสยุโรปครั้งแรก
เสด็จประพาสยุโรปครั้งแรกทรงพบบิสมาร์ก ณ เมืองฟรีดริชรูห์
ในการเสด็จประพาสทวีปยุโรปครั้งแรก เมื่อ พ.ศ.2440 ได้มีกระแสพระราชปรารภมีข้อความตอนหนึ่ง
ิ
ว่า พระองค์ได้เสด็จไปนอกพระราชอาณาเขตหลายครั้งคือ เสด็จประพาสอนเดีย พม่ารามัญ ชวาและแหลม
มลายู หลายครั้ง ได้ทรงเลือกสรรเอาแบบแผนขนบธรรมเนียมอนดีในดินแดนเหล่านั้นมาปรับปรุงในประเทศ
ั
ให้เจริญขึ้นแล้วหลายอย่าง แม้เมืองเหล่านั้นเป็นเพยงแต่เมืองขึ้นของมหาประเทศในทวีปยุโรป ถ้าได้เสด็จถึง
ี
ี
มหาประเทศเหล่านั้นเองประโยชน์ย่อมจะมีขึ้นอกหลายเท่า ทั้งจะได้ทรงวิสาสะคุ้นเคยกับพระมหากษัตริย์
และรัฐบาลของประเทศน้อยใหญ่ใน ยุโรปด้วย เป็นทางส่งเสริมทางไมตรีให้ดีขึ้นกว่าแต่ก่อน จึงได้ทรงก าหนด
เสด็จพระราชด าเนินในวันที่ 7 เมษายน ร.ศ.116 (พ.ศ.2440) มีก าหนดเวลาประมาณ 9 เดือน

