Page 103 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21

‫مقدمات تمکین ‪010.................................................................‬‬

‫به شرط انضمامشان به یکدیگر‪ ،‬و اجزاء همان ذی المق ّدمه هستند‪ ،‬بشرط عدم انضمام به‬
‫یکدیگر‪ ،‬بنابراین مق ّدمات داخل ّیه همان مامور به هستند و هر حکمیبه ذی المق ّدمه تع ّلق گرفته‬
‫باشد‪ ،‬بر مق ّدمه داخل ّیه نیز تع ّلق خواهد گرفت‪ ،‬پس وجوب مق ّدمات داخل ّیهی هر واجبی‪ ،‬قطعی‬
‫است و از نظر کبروی نیازی به بحث ندارد(کفایةالأصول(طبعآلالبیت)‪ ،)11،‬ا ّما وجوب مق ّدمات خارج ّیه‬

‫نیاز به بحث دارد‪ ،‬بنابراین چنانکه در ادامه توضیح داده خواهد شد‪ ،‬فرض این نوشتار بر این است‬
‫که اموری مانند ازاله من ّفرات یا تزیین و ‪ ...‬خارج از ماه ّیت تمکین باشند و ادّله احتمالی وجوب‬
‫آن ها مورد بررسی قرار بگیرد‪ ،‬سپس از نظر صغروی‪ ،‬احتمال مق ّدم ّیت برخی از افعال بررسی‬

‫خواهد شد‪.‬‬
‫گستره مق ّدمات تمکین‬
‫قدر متی ّقن از بحث درباره مق ّدمه تمکین‪ ،‬حول مق ّدمات قریبه استمتاع است‪ ،‬یعنی هر چیزی‬
‫که عرف‪ ،‬تمکین را مستقیم ًا در گروی آن میبیند‪ ،‬بنابراین چیزهایی که به نحوی از انحاء و با‬
‫کمک تحلیل های پیچیده‪ ،‬به تمکین مرتبط شوند‪ ،‬در زمره مق ّدمات بعیده استمتاعاند و از مح ّل‬

‫بحث خارج خواهند بود‪ ،‬پس از نظر عرف‪ ،‬اموری مثل نظافت منزل یا مهارت در آشپزی و خانه‪-‬‬
‫داری و‪...‬به واسطه اینکه باعث ایجاد آرامش روانی برای اهل خانه و رضایت ک ّلی مرد از زن‬
‫هستند‪ ،‬و در نتیجه با چند واسطه در استمتاع مرد نیز نقش دارند‪ ،‬نمیتوانند مق ّدمه تمکین‬

‫محسوب شوند‪ ،‬چنانکه در تعابیر فقهاء نیز انجام آن دسته از نیازهای مرد واجب شمرده شده‬

‫است که تحت عنوان استمتاع یا در ارتباط مستقیم با استمتاع باشند(ریاض المسائل (ط ‪ -‬الحدیثة)‪،00 ،‬‬

‫‪.)10‬‬

‫پس از اینکه از نظر کبروی‪ ،‬اصل وجوب مق ّدمات تمکین ثابت شود‪ ،‬نوبت به تعیین مصادیق‬

‫بگرسعترمله کیمصیدوقکیمف ِییکنمقدّدکمها ذت تیمالکمیق ّند‪،‬ماهبتبدداابنایودابتعستریگیف‬ ‫بهتر از‬ ‫مق ّدمات میرسد‪ ،‬ا ّما برای شناخت‬
‫مق ّدمه‬ ‫خو ِد تمکین روشن شود‪ ،‬زیرا عنوان‬

‫داشته باشد (أصول الفقه ( با تعلیقه زارعی )‪ ،)072 ،‬و تا ماه ّیت ذی المق ّدمه روشن نباشد‪ ،‬تصویر صحیحی‬

‫از مق ّدماتش و میزان وابستگی ذی المق ّدمه به آنها حاصل نخواهد شد‪ ،‬مشهور فقهاء در تعریف‬

‫تمکین نوشته اند‪ :‬زن باید تمکین کامل داشته باشد (المبسوط في فقه الإمامیة‪ ،)00 ،3 ،‬به همین جهت‬

‫برخی‪ ،‬تمکین کامل را در گروی این دانستهاند که زن در هر زمانی یا مکانی که مرد اراده استمتاع‬