Page 86 - E-BOOK DOUBLE STEAM 2019
P. 86
84 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
ได้ยินเสียง การรับรู้กลิ่นและรสลดลง โดยเฉพาะความเสื่อมทางด้านระบบประสาทและสมอง ที่ส่งผลต่อการคิด
ความรู้และความเข้าใจ
2. ความเปลี่ยนแปลงทางด้านสังคม
เมื่อก้าวสู่วัยสูงอายุอาจมีปัญหาการเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคม เนื่องด้วยข้อจ�ากัดต่าง ๆ เช่น กลุ่ม
เพื่อนที่เคยมีอาจต่างอยู่กับครอบครัวตนเอง หรือบางส่วนอาจเสียชีวิตจากกันไป ดังนั้นสังคมของผู้สูงอายุส่วน
มากก็จะอยู่กับครอบครัวตนเอง เลี้ยงหลานอยู่บ้าน ท�ากิจกรรมที่วัด และกิจกรรมผู้สูงอายุในชุมชน
3. ความเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจ
ความเสื่อมทางร่างกายที่เกิดขึ้นย่อมส่งผลกระทบต่อผู้สูงอายุ จากเดิมที่เคยท�ากิจกรรมในชีวิตเอง
กลับท�าอะไรช้าลง หรือต้องพึ่งพาผู้อื่นมากขึ้น การสูญเสียคู่ชีวิต เพื่อน หรือญาติคนสนิท นอกจากนี้การสูญเสีย
รายได้และสถานะทางสังคมหลังจากผู้สูงอายุเกษียณอายุการท�างาน ยังส่งผลกระทบที่ท�าให้ผู้สูงอายุต้องปรับตัว
กับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
สมองเสื่อมกับผู้สูงอำยุ
เมื่อพูดถึงผู้สูงอายุ สิ่งที่หลาย ๆ คนอาจจะนึกถึงคือความเสื่อมของร่างกาย อาการหลงลืมหรือสมอง
เสื่อม เป็นเพราะว่า ผู้สูงอายุทุกคนมีความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อม ในประเทศไทยพบว่า ผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปี
ขึ้นไป มีภาวะสมองเสื่อมถึงร้อยละ 12.4 โดยพบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย (ร้อยละ 15.1 และ 9.8 ตามล�าดับ)
และพบว่า เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น ความชุกของภาวะสมองเสื่อมก็เพิ่มมากขึ้นด้วย โดยในช่วงอายุ 60 – 69 ปี มีร้อยละ
7.1 ช่วงอายุ 70 – 79 ปี มีร้อยละ 14.7 และอายุ 80 ปีขึ้นไป มีร้อยละ 32.5
สมองเสื่อม คือ อาการต่าง ๆ ที่เกิดจากการท�าหน้าที่ที่ผิดปกติไปของสมอง อันเกิดจากสมองท�างาน
เสื่อมลง อาจเสื่อมด้วยอายุที่มากขึ้น พันธุกรรม หรืออาจเสื่อมจากโรคต่าง ๆ เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคไข
มันในเลือดสูง โดยเฉพาะในส่วนที่ไปเลี้ยงสมองอาจมีไขมันสะสมในเส้นเลือดท�าให้เลือดไปเลี้ยงสมองน้อยลง
การดื่มสุราเรื้อรัง การบาดเจ็บทางสมอง โรคซึมเศร้า หรือโรคทางระบบประสาท เช่น พาร์กินสัน เป็นต้น ส่งผล
ต่อปัญหาด้านต่าง ๆ ที่เห็นได้ชัด คือ
1. ทักษะควำมจ�ำ, ควำมตั้งใจและสมำธิ (Memory, Attention and Concentration)
ควำมจ�ำ (Memory) เป็นกระบวนการรับ เก็บ และเรียกข้อมูลกลับมาใช้เมื่อต้องการ แบ่งได้หลาย
แบบ ในที่นี้จะกล่าวถึงการแบ่งตามระยะเวลาการเก็บข้อมูล ได้แก่ ความจ�าระยะสั้น (Short-term memory)
เป็นความจ�าที่ใช้เวลาในการเก็บข้อมูลสั้น ประมาณ 30 – 60 วินาที มักคงอยู่สั้น ๆ และความจ�าระยะยาว
(Long-term memory) เป็นความจ�าที่ใช้ระยะเวลาเก็บมากกว่า 1 นาทีขึ้นไป คงอยู่ได้นาน แต่ถ้าหากไม่ได้
ดึงมาใช้ก็จะค่อย ๆ หายไป
ควำมตั้งใจและสมำธิ (Attention and Concentration) “ความตั้งใจ” เป็นความสามารถ
ในการจดจ่อต่อสิ่งหนึ่ง หรือกิจกรรมหนึ่งโดยไม่วอกแวก ส่วน “สมาธิ” คือความสามารถในการคงความตั้งใจไว้
เป็นเวลานาน หากขาดทั้งสองจะส่งผลต่อศักยภาพด้านการจ�า หรือทักษะด้านอื่น ๆ ด้วย
2. ทักษะด้ำนกำรรับรู้และควำมรู้ควำมเข้ำใจ (Perception & Cognition)
การรับรู้ (Perception) หมายถึง ความสามารถในการแปลผลสิ่งเร้าจากการรับความรู้สึก ได้แก่ การมองเห็น
การได้ยิน การสัมผัส การดมกลิ่น การรับรส และการเคลื่อนไหวให้เป็นข้อมูล และใช้ข้อมูลนั้นออกมาเป็น
การกระท�าอย่างเหมาะสมกับสิ่งแวดล้อม
