Page 87 - E-BOOK DOUBLE STEAM 2019
P. 87
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้บูรณาการ DOUBLE STEAM 85
ส�าหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
ควำมรู้ควำมเข้ำใจ (Cognition) เป็นกระบวนการที่มีการรับข้อมูลผ่านการรับรู้ เรียนรู้ และมีการ
วิเคราะห์ข้อมูลส่งต่อไปเก็บเป็นความจ�า ซึ่งความจ�าจะจัดว่าอยู่ในทักษะด้านนี้ด้วย รวมทั้งกระบวนการน�ามาใช้
การตัดสินใจ การแก้ปัญหาต่าง ๆ และการปรับตัวให้เหมาะสมกับความต้องการของสิ่งแวดล้อม ยกตัวอย่างเช่น
เราเดินบนถนนแล้วมองเห็นหลุมอยู่ด้านหน้า การรับรู้ของเรา คือ เรารับรู้ผ่านภาพ ว่ามีภาพหลุมด้านหน้า มีการ
กะระยะว่าหลุมอยู่ไกลและกว้างแค่ไหน แล้ววิเคราะห์ผ่านทักษะด้านความรู้ความเข้าใจท�าความเข้าใจว่าภาพ
ด้านหน้า คือ หลุม การกระท�า คือ เราก็จะเดินข้ามไป
3. ทักษะด้ำนกำรบริหำรจัดกำร เช่น กำรวำงแผน กำรจัดกำร และล�ำดับขั้นตอนต่ำง ๆ
(Executive functions)
ทักษะด้ำนควำมรู้ควำมเข้ำใจขั้นสูง หมายถึง หน้าที่ด้านการปรับและควบคุมตนเอง เพื่อใช้ในการ
ก�าหนดทิศทางและจัดระเบียบพฤติกรรม ประกอบไปด้วยทักษะต่าง ๆ ที่ช่วยให้ท�ากิจกรรมได้ เช่น ทักษะการ
เริ่มต้นท�ากิจกรรม การวางแผน การตัดสินใจ การเลือกเป้าหมาย การจัดระเบียบ การแก้ไขปัญหา ฯลฯ
ยกตัวอย่างจากกรณีเดินเจอหลุม หากเราเจอปัญหาว่าหลุมใหญ่เกินจะเดินข้าม ก็จะเริ่มมีการคิดแก้ปัญหาว่าจะ
ท�าอย่างไรดี วางแผนและตัดสินใจจากประสบการณ์เก่า ผลออกมา คือ เราอาจจะกระโดดข้ามหรือเดินหลบไป
อีกทาง
4. กำรสื่อสำรหรือกำรเข้ำใจค�ำศัพท์ (Language difficulties)
ผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมจะค่อย ๆ สูญเสียทักษะในการสื่อสารและการเข้าใจค�าศัพท์ โดยเริ่มแรกอาจ
จะลืมชื่อบุคคลหรือสถานที่ ต่อมาจะมีปัญหาเรื่องการใช้สรรพนามต่าง ๆ จนในที่สุดจะมีปัญหาในการสื่อสาร การ
พูด อาจพูดซ�้าไปมาหรือพูดสั้น ๆ แค่ 1 – 2 ค�า มีความยากล�าบากในการเขียน การอ่าน การค�านวณ
5. กำรเปลี่ยนแปลงทำงอำรมณ์ พฤติกรรม และบุคลิกภำพ
ปัญหาด้านการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ พฤติกรรม เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อม
โดยพบมากกว่าร้อยละ 60 การเปลี่ยนแปลงที่พบ อาจพบว่ามีอาการต่าง ๆ เช่น เศร้าหมอง วิตกกังวล ขาดความ
กระตือรือร้น มีความนับถือตนเองลดลง หรืออาการทางจิตเวช เช่น ซึมเศร้า หลงผิด ประสาทหลอน เป็นต้น
ซึ่งส่งผลท�าให้บุคลิกภาพเปลี่ยนแปลงไปจากก่อนหน้านี้
วิธีชะลอควำมเสื่อมของกำรรับรู้และควำมคิดควำมเข้ำใจ
1. กำรส่งเสริมและกระตุ้นทักษะด้ำนกำรรับรู้และควำมคิดควำมเข้ำใจ เพื่อชะลอควำมเสื่อมของ
สมอง
การส่งเสริมทักษะด้านการรับรู้และความคิดความเข้าใจในผู้สูงอายุ นอกจากจะส่งเสริมด้าน
ความจ�าแล้ว ควรส่งเสริมทักษะด้านความตั้งใจและสมาธิอีกด้วย เพราะทักษะด้านนี้จะส่งผลต่อการรับรู้และความคิด
ความเข้าใจด้านอื่นๆ อาจฝึกโดยการทบทวนซ�้า ๆ เมื่อต้องการจดจ�า การออกก�าลังกายสมอง (Brain gym)
เพื่อเป็นการบริหารสมอง การเล่นเกมเปิดแผ่นป้ายส่งเสริมความจ�า เกมจัดหมวดหมู่สิ่งของที่คละกันส่งเสริมสมาธิ
เกมเรียงล�าดับเหตุการณ์ฝึกคิดเรียงล�าดับ เกมจับคู่ เกมหาสิ่งของในภาพฝึกสังเกตและการแยกแยะภาพ การเล่น
หมากรุก ไพ่นกกระจอก หรือเกม Puzzle ต่าง ๆ ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหา เป็นต้น
นอกจากจะส่งเสริมทักษะด้านการรับรู้และความคิดความเข้าใจโดยตรงแล้ว อาจใช้วิธีป้องกันการลืม
เช่น การจัดระเบียบหรือจัดหมวดหมู่ของในบ้าน เพื่อให้ง่ายต่อการหยิบใช้และจดจ�า จัดให้อยู่ในที่เห็นชัด เหมาะสม
