Page 391 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

อัลคีน (alkene) 363

เมื่อเกิดเป็น halonium ไอออนแล้ว ในกรณีนี้คือ bromonium ไอออน
(พิจารณาภาพที่ 7.8, step [2] ประกอบ) โบรไมด์ไอออนที่ถูกไล่ออกไปตอนแรกจะเข้ามาชนในฝั่ง
ตรงกันข้ามกับอะตอมของ Br ที่เกิดเป็นวงสามเหลี่ยมอยู่ (step [2]) ในขั้นนี้โบรไมด์ไอออนจะเลือก
เข้าชนที่คาร์โบแคทไอออนที่เสถียรกว่า โดยให้พิจารณาว่าถ้าคาร์บอนติดประจุบวกคาร์บอนใดจะ

เสถียรกว่ากัน ในกรณีของ propene นี้ โบรไมด์ไอออนเลือกเข้าชนที่ 2° คาร์โบแคทไอออน เพื่อเปิด
วงออกมาได้สารผลิตภัณฑ์เป็น 1,2-dibromopropane ที่อะตอมของหมู่ฮาโลเจนอยู่ตรงข้ามกัน ดัง
แสดงในภาพ 7.8

Mechanism 7.8 | กลไกการเกิดปฏิกิริยาการเติม Br2 ลงใน propene
Step [1] การเข้าทำปฏิกิริยาของอิเล็กโทรไฟล์เกิดเป็น bromonium ไอออน

Step [2] โบรไมด์ไอออนเข้าทำปฏิกิริยากับ bromonium ไอออนเพื่อเปิดวง

ภาพที่ 7.8 กลไกการเกิดปฏิกิริยาการเติม Br2 ลงใน propene

❑ หากกรณีที่สารตั้งต้นเป็นโครงสร้างแบบโซ่เปิด (ไม่เป็นวง) และเป็นทรานส์อัลคีน จะ
ให้ผลิตภัณฑ์ตัวเดียว (รายละเอียดจะกล่าวในหัวข้อ 7.4.2B)

ั
❑ แต่หากสารตั้งต้นมีโครงสร้างเป็นวง หรือซิสอลคีนจะต้องพิจารณาถึงสเตอริโอเคมีของ
ผลิตภัณฑ์ประกอบด้วยเสมอ (รายละเอียดจะกล่าวในหัวข้อ 7.4.2B)

ในปฏิริยาการเติมหมู่ฮาโลเจนมักใช้ Cl2 และ Br2 แต่จะไม่นิยมใช้ I2 เพราะ
ผลิตภัณฑ์ที่เกิดขึ้นจะเป็น vicinal diiodide ซึ่งเป็นสารที่ไม่เสถียรจะสลายตัวได้ง่าย ตัวทำละลายที่
ใช้ต้องเป็นตัวทำละลายที่ไม่ว่องไวต่อหมู่ฮาโลเจน อาทิ CH2Cl2 และ CCl4 เป็นต้น ปฏิกิริยาการเติม
ฮาโลเจนนี้ยังนิยมใช้เพื่อทดสอบพันธะไพน์ของสารตัวอย่างได้ โดยใช้การฟอกจางสีของโบรมีน
กล่าวคือเมื่อหยดสารละลายโบรมีนที่มีสีส้มแดงลงในสารตัวอย่าง แล้วสีส้มแดงของโบรมีนนั้นหายไป

เป็นสีใส ก็แสดงว่าอาจจะมีพันธะไพน์อยู่ในโมเลกุล