Page 399 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

อัลคีน (alkene) 371

การอธิบายที่มาของกฎของมาร์คอฟนิคอฟจากความเสถียรของคาร์โบแคทไอออน
ในความเป็นจริงแล้วกฎมาร์คอฟนิคอฟนี้สามารถอธิบายได้จากความเสถียรของคาร์
โบแคทไอออนที่เกิดขึ้นในปฏิกิริยา โดยหากพิจารณาปฏิกิริยาระหว่าง 2-methylbut-2-ene และ
HBr ซึ่งเกิดสารผลิตภัณฑ์เป็น 2-bromo-2-methylbutane เพียงอย่างเดียวนี้ สามารถอธิบายผ่าน

กลไกการเกิดปฏิกิริยาที่แสดงในภาพที่ 7.10 ได้ว่า ในขั้นแรก อัลคีนจะไปดึงโปรตอนของ HBr เกิด
เป็นคาร์โบแคทไอออนขึ้น ซึ่งในขั้นตอนนี้จะเป็นการกำหนดว่าทำไมสารผลิตภัณฑ์หลักจึงเป็น 2-
bromo-2-methylbutane นั่นเพราะเมื่อโปรตอนถูกเติมไปที่ตำแหน่งที่ 3 จะเกิดคาร์โบแคทไอออน
ที่เสถียรอยู่ที่คาร์บอนในตำแหน่งที่สอง (step [1]) เพราะความเสถียรของคาร์โบแคทมีลำดับดังแสดง

3° คาร์โบแคทไอออน > 2° คาร์โบแคทไอออน > 1° คาร์โบแคทไอออน

Mechanism 7.10 | กลไกการเกิดปฏิกิริยาการเติมแบบมาร์คอฟนิคอฟ

Step [1] การเข้าทำปฏิกิริยาของอิเล็กโทรไฟล์เกิดเป็นคาร์โบแคทไอออน

H เติมที่ 2° คาร์บอน (H เข้าคาร์บอนของอัลคีนที่มีหมู่
แทนที่น้อยกว่า) เกิดเป็น 3° คาร์โบแคทไอออนที่เสถียร
กว่า

ถ้า H เติมที่ 3° คาร์บอน เกิดเป็น 2° คาร์โบแคท
ไอออนซึ่งไม่เสถียร จึงไม่เกิดเป็นสารผลิตภัณฑ์

Step [2] โบรไมด์ไอออนเข้าชนที่ 3° คาร์โบแคทไอออน

ภาพที่ 7.10 กลไกการเกิดปฏิกิริยาการเติมแบบมาร์คอฟนิคอฟของ 2-methylbut-2-ene