Page 400 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]
P. 400
372 เคมีอินทรีย์ (Org. Chem.)
หากโปรตอนถูกเติมไปที่คาร์บอนตำแหน่งที่สองแทนจะได้เป็น 2° คาร์โบแคทไอออน ซึ่งมีความเสถียร
–
น้อยกว่าจึงไม่เกิดสารผลิตภัณฑ์ที่ H เข้าที่ตำแหน่งที่สอง ในขั้นถัดมา (step [2]) Br ที่เกิดขึ้นในขั้น
แรกจะทำหน้าที่เป็นนิวคลีโอไฟล์เข้าชนที่คาร์โบแคทไอออนที่เสถียร เกิดเป็นสารผลิตภัณฑ์ 2-
bromo-2-methylbutane ขึ้น อาจเห็นข้อสังเกตว่าเพื่อให้เกิดคาร์โบแคทที่เสถียรไฮโดรเจนควรเข้า
ที่คาร์บอนที่มีหมู่แทนที่น้อยกว่า (หรืออาจจำไว้ว่า H จะเติมเข้าเติมด้านที่มีไฮโดรเจนอยู่ด้วยกัน
มากกว่า) ดังแสดงในภาพที่ 7.10
❑ ในการเขียนกลไกการเกิดปฏิกิริยาการเติม HX ลงในอัลคีน H จะเข้าเติมที่คาร์บอน
อะตอมที่มี H เกาะอยู่มากกว่า เพื่อเกิดเป็นคาร์โบแคทไอออนที่เสถียร
ปฏิกิริยาการเติมไฮโดรเจนเฮไลด์ลงในอัลคีนนี้อาจกล่าวได้ว่าเป็น regioselectivity
เพราะมีการเลือกเกิดสารผลิตภัณฑ์เพียงตัวเดียวจากโอกาสที่อาจเกิดสารผลิตภัณฑ์สองตัว ซึ่งการที่ H
เลือกเข้าไปที่คาร์บอนที่มีจำนวนไฮโดรเจนมากกว่านี้จะเรียกว่าเป็นไปตาม กฏของมาร์คอฟนิคอฟ
ตัวอย่างปฏิกิริยาที่เป็นไปตามกฎของมาร์คอฟนิคอฟ แสดงในตัวอย่างปฏิกิริยาการ
เติม HBr เข้าไปใน 1-methylcyclohexene ซึ่งจะให้สารผลิตภัณฑ์ที่ไฮโดรเจนเข้าสร้างพันธะกับ
คาร์บอนที่มี ไฮโดรเจนอยู่แล้วหนึ่งตัว จึงทำให้เกิด 3° คาร์โบแคทไอออนที่เสถียร และให้สาร
์
ผลิตภัณฑของมาร์คอฟนิคอฟ ในที่สุด ดังแสดง
ี้
ฝั่งนที่มีไฮโดรเจน ❑ ประจุบวกอยู่บนคาร์บอนที่มี
อยู่มากกว่า หมู่แทนที่น้อยกว่า
❑ คาร์โบแคทไอออนนี้เสถียร
น้อยกว่า
❑ สารผลิตภัณฑ์นี้จึงไม่เกิด
หากมีการเปลี่ยน HBr เป็น HCl และ HI สารผลิตภัณฑ์ที่ได้ก็ยังเป็นไปตามกฎของ
มาร์คอฟนิคอฟเหมือนเดิมดังแสดงในตัวอย่างด้านล่างต่อไปนี้
