Page 457 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

อัลไคน์ (alkyne) 429

-
เป็นเบสมาดึง H ของ HBr ถัดมา Br จะทำหน้าที่เป็นนิวคลีโอไพล์ เข้าชนกับคาร์โบแคทไอออน จนได้
สารผลิตภัณฑ์เป็น geminal dibromide

การเกิดคาร์โบแคทไอออนใน step [1] จะเป็น spคาร์โบแคทไอออน ซึ่งเสถียรน้อยกว่า sp 3
คาร์โบแคทไอออนที่เกิดขึ้นใน step [2] ทำให้อัลไคน์ว่องไวต่อการเกิดปฏิกิริยาการเติม HX น้อย
3

กว่าอัลคีน สาเหตุที่ spคาร์โบแคทไอออน เสถียรน้อยกว่า sp คาร์โบแคทไอออน เพราะ spคาร์โบ
3
แคทไอออนมีหมู่ให้อิเล็กตรอนสองหมู่ ในขณะที่ sp คาร์โบแคทไอออนมีหมู่ให้อิเล็กตรอนสามหมู่

3
ประกอบกับ spคาร์โบแคทไอออน มี s-character (50%) สูงกว่า sp คาร์โบแคทไอออน (25%) มาก
s ออร์บิทัลเป็นออร์บิทัลที่อยู่ใกล้นิวเคลียส (ในนิวเคลียสมีโปรตอนที่เป็นประจุบวกอยู่) การที่ประจุ
บวกที่เกิดขึ้นอยู่บนอะตอมที่มี s-character มากจะไม่เสถียร ดังแสดง

ใน step [2] มีโอกาสเกิดคาร์โบแคทไอออนขึ้นสองแบบ คือ แบบ A และ B อย่างไรก็ตาม
จากกฎของมาร์คอฟนิคอฟจะเกิดคาร์โบแคทไอออนแบบ A เพราะคาร์โบแคทไอออนแบบ A จะได้รับ
ความเสถียรจากผลของเรโซแนนซ์จาก Br อะตอมที่เกาะอยู่ ในขณะที่โครงสร้าง B จะไม่มีผลของเร

โซแนนซ์ช่วย จึงทำให้ใน step [2] เกิดคาร์โบแคทไอออนแบบ A ดังแสดง

ไม่เกิด