Page 461 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]
P. 461
อัลไคน์ (alkyne) 433
8.5.4 ปฏิกิริยาไฮเดรชันของอัลไคน์ (Hydration of alkynes)
อัลไคน์สามารถเกิดปฏิกิริยาการเติมน้ำ (H2O) เข้าไปที่พันธะไพน์ของอัลไคน์ได้ แต่
ต้องใช้ HgSO4 ใน H2SO4 เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา ปฏิกิริยาไฮเดรชันของอัลไคน์โดยใช้ HgSO4/ H2SO4 นี้
H ของน้ำจะเข้าทำปฏิกิริยากับอัลไคน์ตามกฎของมาร์คอฟนิคอฟ โดยเมื่อ H2O เติมเข้าที่พันธะไพน์
พันธะแรก จะเกิดเป็น อีนอล (enol) ที่ไม่เสถียรจึงจะเกิด tautomerization (กล่าวในหัวข้อ 8.5.4A)
ต่อกลายเป็นคีโตน (ketone) ดังแสดง
tautomerization
H จะเติมเข้าที่คาร์บอนฝั่งที่
มี H มากกว่า
โดยไม่ว่าสารตั้งต้นจะเป็นอัลไคน์ชนิด เทอร์มินอลอัลไคน์ หรือ อินเทอร์นอลอัลไคน์ ทำปฏิกิริยาไฮเดร
ชัน H ของ H2O ก็จะเข้าเติมที่อัลไคน์ตามกฎของมาร์คอฟนิคอฟ และจะให้สารผลิตภัณฑ์เป็นคีโตน
ดังแสดง
8.5.4A อีนอล และ tautomerization คืออะไร
อีนอล เป็นไอโซเมอร์ของคีโตนที่ไม่เสถียร อีนอลจะเกิด isomerization ไป
เป็นคีโตนในสภาวะกรดได้ โดยที่ H ที่แสดงในกล่องสีส้มจะหลุดออกและย้ายไปที่หมู่ methyl เกิด
พร้อม ๆ กับ การที่พันธะไพน์ของ C=C ย้ายไปที่ C=O ปรากฎการณ์นี้จะเรียกว่า tautomerization
ดังแสดง
