Page 581 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]
P. 581
แอกอฮอล์ 553
10.8 ปฏิกิริยารีดักชันของอัลดีไฮด์คีโตนเพื่อการเตรียม 1° และ 2° แอลกอฮอล์
(Reduction of carbonyl group: Synthesis of 1° and 2° alcohols)
กรินยาร์ดรีเอเจนต์จะเปลี่ยนหมู่คาร์บอนิลให้กลายเป็นแอลกอฮอล์โดยการเติมหมู่อัลคิลเข้า
ไปที่คาร์บอนอะตอมของหมู่คาร์บอนิล ดังที่ได้กล่าวไว้ในหัวข้อ 10.5 แต่หากต้องการเปลี่ยนหมู่คาร์-
บอนิลให้กลายเป็นแอลกอฮอล์โดยที่ไม่ต้องการเพิ่มจำนวนคาร์บอนอะตอมหรือเพิ่มหมู่อัลคิล
ปฏิกิริยารีดักชันจะเป็นคำตอบ นั่นแสดงว่าปฏิกิริยารีดักชันของอัลดีไฮด์คีโตนจะทำการเพิ่ม H เข้าที่
-
คาร์บอนอะตอมของหมู่คาร์บอนิล ดังนั้นต้องหารีเอเจนต์ใด ๆ ที่สามารถให้ H (ไฮไดรด์, hydride
ion) เข้าชนที่คาร์บอนอะตอมของหมู่คาร์บอนิล ดังแสดง
-
สารที่สามารถให้ H (ไฮไดรด์ไอออน) ออกมาได้ จะเรียกว่า ไฮไดรด์รีเอเจนต์ (hydride
reagents) ไฮไดรด์รีเอเจนต์จะรีดิวซ์หมู่คาร์บอนิลไปเป็นแอลกอฮอล์โดยที่ไม่มีการเพิ่มจำนวน
คาร์บอนเข้าไป แต่จะเพิ่มไฮโดรเจนเข้าไปที่หมู่คาร์บอนิลแทน โดยไฮไดรด์รีเอเจนต์ที่นิยมใช้ใน
ปฏิกิริยารีดักชันส่วนใหญ่มักจะใช้ โซเดียมโบโรไฮไดรด์ (Sodium borohydride, NaBH4) และ
ลิเทียมอะลูมิเนียมไฮไดรด์ (Lithium aluminium hydride, LiAlH4) เป็นต้น ซึ่งสารทั้งสองตัวนี้มี H
เชื่อมพันธะโคเวเลนต์กับโบรอนและอะลูมิเนียมอะตอมอยู่ ซึ่งจากการจัดเรียงตัวลักษณะนี้ทำให้ไฮ-
–
ไดรด์ (H ) มีความเป็นนิวคลีโอไฟล์สูงมาก โครงสร้างดังแสดง
พันธะมีขั้ว M-H
เมื่อ M = B , Al
อะลูมิเนียม (Al) มีค่าอิเล็กโทรเนกาติวิตี (EN) ที่ต่ำกว่าโบรอน (B) ดังนั้น ไฮโดรเจนอะตอม
ที่เชื่อมพันธะกับ Al จะถือประจุลบได้ดีกว่า (เกิดการเหนี่ยวนำสภาพขั้วลบที่ไฮโดรเจนได้ดีกว่า) ให้
ไฮไดรด์ที่แรงกว่านั่นเอง ดังนั้นลิเทียมอะลูมิเนียมไฮไดรด์จึงเป็นตัวรีดิวซ์ที่แรงกว่าโซเดียมโบโรไฮ-
ไดรด์ ด้วยเหตุนี้ NaBH4 จะทำปฏิกิริยาได้ช้ากว่าจึงทำให้มี selectivity ที่ดีกว่า LiAlH4
-
❑ ไฮไดรด์รีเอเจนต์ เปรียบเสมือนแหล่งที่ให้ H เนื่องจากมีพันธะมีขั้วของ M-H ที่ความ
เป็นลบ (partial negative) อยู่บน H อะตอม

