Page 738 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

710 กรดคาร์บอกซิลิก

12.6.7 ปฏิกิริยาดีคาร์บอกซิเลชัน
(Decarboxylation)
ปฏิกิริยาดีคาร์บอกซิเลชัน เป็นปฏิกิริยาการขจัด CO2 ออกจากหมู่ COOH กรดคาร์
บอกซิลิกทั่ว ๆ ไปจะไม่เกิดปฏิกิริยาดีคาร์บอกซิเลชันแม้จะให้ความร้อนตอนทำปฏิกิริยา แต่กรดคาร์

บอกซิลิกที่มีหมู่คาร์บอนิลอยู่ที่ตำแหน่งเบต้าคาร์บอน หากโดนความร้อนก็จะเกิดปฏิกิริยาดีคาร์บอก-
ซิเลชันได้อย่างง่ายดาย ดังแสดง

กรดคาร์บอกซิลิกที่มีหมู่คาร์บอนิลอยู่ที่ตำแหน่งเบต้าคาร์บอนนี้จะเรียกว่า -ketoacid ซึ่งสาร
ประเภทนี้จะเกิดปฏิกิริยาดีคาร์บอกซิเลชันง่ายมาก สาเหตุเพราะ H อะตอมที่หมู่ OH จะเกิดพันธะ

ไฮโดรเจนภายในโมเลกุลกับออกซิเจนอะตอมของหมู่คาร์บอนิลที่ตำแหน่งเบต้า ดังแสดง

กลไกการเกิดปฏิกิริยาดีคาร์บอกซิเลชันของ -ketoacid แสดงในภาพที่ 12.17 โดย
เกี่ยวข้องกับการเกิดพนธะไฮโดรเจนภายในโมเลกุล เพราะการจัดเรียนตัวในลักษณะดังกล่าวอาจเกิด
ั
การเคลื่อนของอิเล็กตรอน 6 อิเล็กตรอนเป็นวง ทำให้มีการสลายพันธะ C-C และพันธะ O-H เกิดเป็น

อีนอล (enol) และ แก๊ส CO2 เกิดขึ้น อีนอลที่เกิดขึ้นจะเกิด tautomerization ไปเป็นคีโตน

Mechanism 12.17 | กลไกการเกิดปฏิกิริยาดีคาร์บอกซิเลชันของ -ketoacid

พันธะ C-C ตรงนี้สลาย

ภาพที่ 12.17 กลไกการเกิดปฏิกิริยาดีคาร์บอกซิเลชันของ -ketoacid
ปรับปรุงจาก: Brown, W. H., Foote, C. S., Iverson, B. L., & Anslyn, E. (2011). Organic Chemistry. Cengage Learning.