Page 208 - เคมีสำหรับครู 2
P. 208
184 เคมีอินทรีย์
่
ปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอสเทอร์ภายใต้สภาวะเบสนี้ ตัว NaOH ไม่ได้ทำหน้าทีเป็น
ตัวเร่งปฏิกิริยา แต่ทำหน้าที่เป็นตัวเข้าทำปฏิกิริยา ปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสนี้มักใช้ในการผลิตสบู่ ดังนั้น
อาจเรียกชื่อปฏิกิริยานี้ว่า ปฏิกิริยาสปอนิฟิเคชั่น (saponification reaction) โดยจะใช้เบส
NaOH เข้าทำปฏิกิริยากับไขมันหรือน้ำมัน เกิดเป็นโมเลกุลของสารสบู่ (sodium sterate) ปฏิกิริยา
ดังแสดง
ตัวอย่างที่ 5.6 | ปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอสเทอร์
โจทย พิจารณาปฏิกิริยาด้านล่างต่อไปนี้ แล้วเขียนสารผลิตภัณฑ์ที่เกิดขึ้นให้ถูกต้อง
์
วิธีคิด ในสมการที่ (1) จะเห็นว่าเกิดปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสภายใต้สภาวะกรด เทคนิคในการ
ทำนายสารผลิตภัณฑ์ของปฏิกิริยานี้ ก็คือ พยายามตัดตรงพันธะ CO–O ออก
ตัดตรงพันธะ CO–O
ิ
หลังตัดแล้วฝั่งกรดคาร์บอกซลิกให้เติม -OH ส่วนฝั่ง alcohol ให้เติม H ตรง O จะได้
