Page 205 - เคมีสำหรับครู 2
P. 205
เคมีสำหรับครู 2 (Chem. for teachers 2) 181
การอ่านชื่อกรดคาร์บอกซิลิก การอ่านชื่อกรดคาร์บอกซิลิกนั้นจะใช้หลักการอ่านชื่อ
แบบเดียวกับอัลเคน โดยหาสายโซ่ที่ยาวที่สุดมี่มีหมู่ COOH อยู่ในสายโซ่นั้น ให้นับตำแหน่งคาร์บอน
อะตอมในหมู่ คาร์บอกซิล (-COOH) เป็นตำแหน่งที่ 1 เสมอ อ่านชื่อตามจำนวนคาร์บอนเหมือนดัง
ในอัลเคน จากนั้นตัดตัวอักษรที่ลงท้ายชื่ออัลเคน ตัด –e ออกแล้วเติม –oic acid ลงไปแทน
ยกตัวอย่างเช่น หากมีคาร์บอน 6 อะตอมในสายโซ่หลัก จะอ่านว่า hexane และตัด e ออก เติม oic
acid จะได้ hexanoic acid ดังแสดง
มีจำนวนคาร์บอนอะตอม 6 อะตอม
อ่านตามอัลเคนได้ hexane
ปฏิกิริยาของกรดคาร์บอกซิลิก เนื่องจากกรดคาร์บอกซิลิกมีความเป็นกรดอ่อน จึง
สามารถเกิดปฏิกิริยากับเบสแก่หรือเกลือเบสได้ เช่น เมื่อใช้ acetice acid ทำปฏิกิริยากับ NaOH จะ
เกิดสารผลิตภัณฑ์เป็น sodium acetate กับ น้ำ หรือเมื่อให้ acetic acid ทำปฏิกิริยากับ NaHCO3
ก็จะให้ sodium acetate แก๊ส CO2 และน้ำเป็นสารผลิตภัณฑ์ สมการเคมีดังแสดง
ปฏิกิริยาของกรดคาร์บอกซิลิกที่สำคัญอีกอันหนึ่ง คือ ปฏิกิริยาเอสเทอริฟิเคชัน
(esterification reaction) ซึ่งเป็นปฏิกิริยาระหว่างกรดคาร์บอกซิลิกกับแอลกอฮอล์ ภายใต้สภาวะ
ที่มีกรดเป็นตัวเร่งปฏิกิริยา (นิยมใช้ H2SO4 เป็นตัวเร่งปฏิกิริยานี้) สมการเคมีดังแสดง
จากปฏิกิริยาเอสเทอริฟิเคชันที่แสดงข้างต้น จะใช้ acetic acid ทำปฏิกิริยากับ ethanol เกิดสาร
ผลิตภัณฑ์เป็น ethyl acetate ซึ่งเป็นสารอินทรีย์ประเภทเอสเทอร์ การที่แสดงไฮไลท์เป็นกรอบ
สี่เหลี่ยมสีส้มใน ethanol นั้นเพื่อแสดงให้เห็นในฝั่งสารผลิตภัณฑ์ว่า ส่วนใดมาจากแอลกอฮอล์ ส่วนที่
ไม่ได้ไฮไลท์มาจากกรดคาร์บอกซิลิก
