Page 83 - Local Vegetables

82.ถั่วพู

ื
ชอสำมัญ Winged bean, Goa bean, Asparagus pea,
่
Four-angled bean, Winged pea
่
ื
ชอวิทยำศำสตร์ Psophocarpus tetragonolobus (L.) DC.
ู
จัดอย่ในวงศ์ถั่ว (FABACEAE หรือ LEGUMINOSAE)
ู
และอย่ในวงศ์ย่อยถั่ว FABOIDEAE (PAPILIONOIDEAE
หรือ PAPILIONACEAE)

ลักษณะของต้นถั่วพู
ี
็
ต้นถั่วพู จัดเปนไม้เลื้อย ไมมเน้อไม้แตมอำยหลำยป ล ำต้นเลื้อยพัน เปนพืชที่มีล ำต้นสีเขียวและเขียวปนม่วง ส่วนของรำกเปนรำกที่
ื
็
ี
่
่
็
ี
ุ
่
ี
็
ู
่
ี
่
ื
ี
ิ
ิ
ิ
ุ
ู
สะสมอำหำรอยใต้ดน มปมซึงเปนทอยของเช้อไรโซเบยมจ ำนวนมำก ถั่วพูเปนพืชทปลกง่ำยและเจริญเตบโตได้ดในดนทกชนด ยกเว้นในดินที่ม ี
ี
็
ี
่
ู
่
ิ
น้ำขัง ขึ้นได้ในระดับน้ำทะเลจนถึงระดับควำมสงท 2,300 เมตร ขยำยพันธุ์และเพำะปลูกด้วยวิธีกำรใช้เมล็ดและกำรเพำะกล้ำ

ู
่
ี

ู
ี
ใบถั่วพู ใบเรียงสลับ เปนใบประกอบแบบขนนก ใบย่อยมี 3 ใบ โคนใบกลมและเบ้ยว ส่วนปลำยใบแหลม มรปร่ำงหลำยแบบ เชน รป
ี
็
่
ู
ู
ู
สำมเหลี่ยม รปไข และรปใบหอก
่
ิ
็
ู
่
่
่
ึ
ื
่
ดอกถั่วพู ออกดอกเปนชอตำมซอกใบเปนแบบชอกระจะ ในชอหนง ๆ จะมีดอกอย่ประมำณ 3-12 ดอก กลีบเลี้ยงเชอมตดกันลักษณะ
่
็
็
่
ู
็
่
คล้ำยรประฆัง ปลำยเปน 5 กลีบ กลีบเปนซีสั้น ๆ กลีบดอกมสีระหวำงขำวและสีมวงแดง สีน้ำเงิน สีแดง ดอกมเกสรตัวผ้อย 10 ก้ำน แบ่งเปน 2
่
ู
ี
ู
็
่

ี
มัด มัดหนงมี 9 ก้ำน ส่วนอีกมัดมี 1 ก้ำน
ึ
่
ู
็
ู
็
็
ฝักถั่วพู ฝักเปนรปขอบขนำนถึงรปแถบ มีหน้ำตัดเปนรปสีเหลี่ยม และแต่ละมุมของฝักจะมีปกตำมยำว ปกมีลักษณะเปนหยักแบบจัก
ู
ี
ี
ี
็
คล้ำยฟันเลื่อย มีสีเขียว มีรปร่ำงเปนฝักสี่เหลี่ยม มีปก 4 ปก เมือตัดตำมขวำงจะแบ่งได้เปน 4 แบบคือ rectangular, semi flat, flat on
่
ี
็
ู
sides และ flat on suture ฝักมีควำมยำวประมำณ 11.2-29.9 เซนตเมตร สีของฝักมทั้งสีเขียว สีมวง และสีเหลือง ส่วนผิวของฝักจะแบง ่
่
ี
ิ
ู
ออกเปน 2 แบบคือ แบบผิวเรียบและแบบผิวหยำบมำก ในฝักถั่วพูจะมีเมล็ดอย่ประมำณ 8-20 เมล็ด
็
่
เมล็ดถั่วพู ลักษณะของเมล็ดเปนรปกึงทรงกลม มตั้งแตสีขำว สีเหลือง สีครีม สีน้ำตำล สีดำ และแบบทเปนลวดลำยตำง ๆ แตส่วนใหญ่

่

่
ู
่
ี
็
่
ี
็
แล้วเมล็ดจะมสีน้ำตำล และยังมขนำดตำง ๆ กัน โดยน้ำหนัก 100 เมล็ด อย่ในชวง 11-4.6 กรัม

ี
่
ี
่
ู

สรรพคุณของถั่วพู
่

่
ฝักอ่อนถั่วพูชวยบำรุงร่ำงกำย (ฝักอ่อน) หรือจะใช้เมล็ดแกตำกแห้งนำมำบดให้เปนผง นำมำละลำยกับน้ำครั้งละ 5-6 กรัม ใช้รับประทำน
็

่
ก่อนอำหำรวันละ 3 เวลำ (เมล็ด) ส่วนหัวก็ชวยบ ำรุงร่ำงกำยด้วยเชนกัน (หัว)
่
ู
็
หัวใต้ดินนำมำเผำหรือนงกินชวยบ ำรุงก ำลัง หรือจะใช้รำกถั่วพูใช้ผสมกับสมุนไพรและน้ำดอกไม้ใช้เปนยำชก ำลังก็ได้เชนกัน (หัว, รำก)
่
่
ึ
่

ุ
่
่
่

ุ

ี
และอีกตำรำบอกวำให้ใช้เมล็ดแกนำมำต้มให้สกแล้วรับประทำน หรือจะนำเมล็ดทต้มสกแล้วมำบดให้ละเอียดผสมกับน้ำสก ใช้ดมกอนอำหำรวัน
ุ
่
่
ื
ละ 3 เวลำก็จะชวยท ำให้สุขภำพแข็งแรง เพิ่มก ำลังวังชำได้เชนกัน
่
่
ื

่
่
ื
่
่
่
หัวถั่วพู เมอนำมำตำกแห้งแล้วคั่วให้เหลือง ใช้ชงกับน้ำดม ชวยแก้อำกำรอ่อนเพลียได้ ส่วนฝักอ่อนก็ชวยได้เชนกัน

ที่มำ : https://www.opsmoac.go.th/surin-local_wisdom-preview-422891791859