Page 27 - Pra U STPM 2021 Penggal 1 - Ekonomi

Ekonomi Penggal 1 STPM Bab 1 Pengenalan
Sistem Ekonomi Perancangan Pusat
BAB 1 Sistem ekonomi perancangan pusat merupakan satu sistem ekonomi di mana pihak kerajaan berperanan
1 dalam penyelesaian masalah asas ekonomi. Manakala individu dan pihak swasta tidak mempunyai peranan.
2 Sistem ekonomi perancangan pusat juga dikenal sebagai sistem ekonomi arahan pusat atau sistem
ekonomi sosialis. Contoh negara yang mengamalkan corak sistem ini ialah negara komunis. Dalam sistem
ekonomi ini, kerajaan mempunyai kuasa mutlak dalam menentukan keputusan dan kegiatan ekonomi.
3 Ciri-ciri sistem ekonomi perancangan pusat ditunjukkan dalam Jadual 1.6.
Jadual 1.6 Ciri-ciri sistem ekonomi perancangan pusat
Ciri-ciri Penerangan
(a) Sistem pemilikan Semua faktor pengeluaran adalah hak milik negara. Kerajaan atau pihak pemerintah bebas
menggunakan faktor pengeluaran untuk mengeluarkan barang dan perkhidmatan. Individu dan
pihak swasta tidak mempunyai kebebasan untuk memiliki harta persendirian.
(b) Sistem membuat Segala keputusan ekonomi dibuat oleh kerajaan melalui badan perancangan pusat yang ditubuhkan.
keputusan Sistem ekonomi ini adalah bersifat birokratik kerana pihak kerajaan atau pemerintah sahaja yang
membuat keputusan.
(i) Peruntukan Badan perancangan pusat akan merancang dan mengawal peruntukan sumber ekonomi serta
sumber corak agihan barang dan perkhidmatan kepada masyarakat. Individu dan firma tidak berkuasa
dalam membuat keputusan peruntukan sumber. Badan perancangan pusat akan menentukan apa,
berapa, bagaimana, dan untuk siapa barang dikeluarkan.
(ii) Agihan Agihan pendapatan dalam sistem ekonomi ini adalah setara kerana kerajaan bertanggungjawab
pendapatan dalam pengagihan pendapatan dan kekayaan secara adil dan saksama. Kerajaan juga boleh
mengagihkan barangan dengan sistem catuan dan kupon.
(c) Sistem insentif Tujuan utama pengeluaran barang dan perkhidmatan adalah untuk memaksimumkan kebajikan
masyarakat. Dalam sistem ini, tiada unsur untung dalam pengeluaran barang dan untung juga
tidak menjadi dorongan dalam aktiviti ekonomi. Individu tidak bebas mencari kekayaan, daya usaha
individu tidak digalakkan kerana kekurangan insentif atau ganjaran.
Sistem Ekonomi Campuran ‘14
1 Sistem ekonomi campuran merupakan satu sistem ekonomi yang menggabungkan sistem ekonomi
pasaran bebas dengan sistem ekonomi perancangan pusat. Ini bermakna penyelesaian masalah asas
ekonomi dibuat secara bersama-sama antara pihak swasta dan pihak kerajaan.
2 Sistem ekonomi campuran wujud akibat daripada kelemahan yang terdapat dalam sistem ekonomi
pasaran bebas dan ekonomi perancangan pusat. Dalam sistem ini, kerajaan akan campur tangan dalam
bidang yang tertentu di samping memberi kebebasan kepada individu dan pihak swasta dalam kegiatan
yang lain. Contoh negara yang mengamalkan sistem ini ialah Malaysia. Dalam sistem ini, kegiatan
ekonomi dijalankan bersama oleh kerajaan dan swasta.
3 Ciri-ciri sistem ekonomi campuran ditunjukkan dalam Jadual 1.7.

Jadual 1.7 Ciri-ciri sistem ekonomi campuran
Ciri-ciri Penerangan
(a) Sistem pemilikan Dalam ekonomi campuran, terdapat pemilikan persendirian (pihak swasta) dan pemilikan
awam (pihak kerajaan). Individu dan pihak swasta mempunyai kebebasan untuk memiliki faktor
pengeluaran dan harta persendirian. Namun, terdapat sumber tertentu dimiliki oleh kerajaan untuk
mengeluarkan barang awam.
(b) Sistem membuat Pihak swasta dan kerajaan bersama-sama membuat keputusan ekonomi. Pihak swasta berperanan
keputusan membuat keputusan ekonomi melalui mekanisme harga. Kerajaan akan membuat keputusan
ekonomi terhadap barang yang tidak dapat atau tidak mampu dikeluarkan oleh pihak swasta.
(i) Peruntukan Pihak swasta dan kerajaan bersama-sama memainkan peranan dalam memperuntuk sumber
sumber ekonomi. Corak permintaan pengguna akan menentukan corak peruntukan sumber ekonomi. Para
pengeluar akan mengeluarkan barangan berpandukan kepada permintaan pengguna. Ini bermakna
peruntukan sumber ditentukan melalui mekanisme harga, iaitu berdasarkan kuasa permintaan dan
penawaran di pasaran. Kerajaan akan mengawal kelemahan mekanisme harga melalui undang-
undang dan peraturan untuk menjaga kebajikan masyarakat.
(ii) Agihan Agihan pendapatan dalam sistem ini adalah lebih setara kerana terdapat campur tangan
pendapatan kerajaan. Golongan yang berpendapatan tinggi dikenakan cukai yang lebih tinggi berbanding
dengan golongan miskin. Selain itu, pihak kerajaan akan memastikan semua rakyat dalam negara
memperoleh barang keperluan asas untuk menjaga kebajikan rakyat. Sesetengah barang telah
diberi secara percuma atau diberi subsidi oleh kerajaan.

24

01 PRA U TEKS STPM EKONOMI P1.indd 24 3/27/18 4:31 PM