Page 30 - Ranger PT3 2022 - Bahasa Melayu

Bahasa Melayu PT3 Bab 1 Sistem Bahasa
(d) Penggandaan penuh kata berimbuhan dengan apitan, contohnya kedudukan-
kedudukan, persembahan-persembahan, pertubuhan-pertubuhan.
4. Penggandaan separa ialah proses penggandaan hanya sebahagian kata dasar. Kata Bab 1
dasar boleh terdiri daripada kata tunggal ataupun kata terbitan. Terdapat tiga
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
bentuk penggandaan separa.
(a) dengan awalan
• awalan kata nama, contohnya daun-daun menjadi dedaun, jari-jari menjadi
jejari, dan langit-langit menjadi lelangit
• awalan kata kerja, contohnya bantu-membantu, bercakap-cakap, cari-
mencari, dirisik-risik, meronta-ronta, tercengang-cengang
• awalan kata adjektif, contohnya secantik-cantik, sepandai-pandai
(b) dengan akhiran
• akhiran kata nama, contohnya buah-buahan, sayur-sayuran
• akhiran kata kerja, contohnya doa-doakan, selidik-selidiki
• akhiran kata adjektif, contohnya mati-matian, rindu-rinduan
(c) dengan apitan
• apitan kata kerja, contohnya bersalam-salaman, dihalus-halusi, dimain-
mainkan, memburuk-burukkan
• apitan kata adjektif, contohnya kearab-araban, kemerah-merahan
5. Penggandaan berentak ialah proses menggandakan kata dasar mengikut
rentak bunyi tertentu dalam kata dasar itu. Terdapat tiga bentuk
penggandaan berentak.
(a) Penggandaan berentak berdasarkan pengulangan bunyi vokal.
Penggandaan dilakukan pada bunyi-bunyi vokal tertentu
yang mempunyai ciri-ciri persamaan dan terdapat ciri-ciri
keharmonian vokal. Contoh:
• Kata nama: kuih-muih, lauk-pauk, sayur-mayur
• Kata kerja: cerai-berai, gotong-royong
• Kata adjektif: hingar-bingar, hiruk-pikuk, tunggang-
langgang
(b) Penggandaan berentak pengulangan konsonan
Penggandaan jenis ini mempunyai ciri-ciri persamaan pada bunyi-bunyi konsonan
tertentu. Contoh:
• Kata nama – batu-batan, suku-sakat
• Kata kerja – huyung-hayang, mundar-mandir
• Kata adjektif – huru-hara, kacau-bilau, kucar-kacir
(c) Penggandaan berentak bebas
Penggandaan jenis ini tidak mengandungi ciri-ciri persamaan pada bunyi vokal
atau konsonan. Contoh:
• Kata nama: anak-pinak, ipar-duai
• Kata kerja: ulang-alik, dolak-dalik
• Kata adjektif: remeh-temeh, simpang-siur

23

01 RANGER BM PT3.indd 23 14/03/2022 9:09 AM