Page 111 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

แนวคิดเกี่ยวกับหลักการของการคิดและการคิดวิเคราะห์ ความสำคัญของการคิดและการคิดวิเคราะห์

ความหมายของการคิดและการคิดวิเคราะห์ การคิด มีอิทธิพลตอการกระทำและการแสดงออกของผู้เรียน การพัฒนาผู้เรียนให้มี
่
การคิด คืออะไร การคิดกับการคิดวิเคราะห์ต่างกันอย่างไร และทำไมผู้เรียนถึง คุณภาพจะต้องอาศัยหลักการคิด ให้คิดเป็น รู้จักคิด หรือมีความคิด การฝึกคิดและการคิด
์
จะต้องฝึกการคิดวิเคราะห การคิด เป็นสิ่งที่ติดตัวมนุษย์มาตั้งแต่เกิดเพื่อใช้ในการปรับตัวให้ วิเคราะห์ เป็นสิ่งที่ผู้เรียนต้องเรียนรู้และพัฒนาตนเองตลอดชีวิต ให้มีความชำนาญในการคิด
ั
เข้ากับสิ่งแวดล้อมและการดำเนินชีวิต อาจกล่าวได้ว่ามนุษย์มีความสามารถในการคิด แต่จะ แบบต่าง ๆ เพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการสร้างองค์ความรู้ในการแก้ปัญหา หรือเมื่อต้องพบกบ
่
คิดได้เก่งมากน้อยเพียงใดขึ้นอยูกับการฝึกฝนและเรียนรู้วิธีการคิด จากการศึกษาความหมาย สถานการณ์ต่าง ๆ ที่ยากลำบากหรือไมคาดคิด (ฆนัท ธาตุทอง, 2554, น. 23-24) อาจกล่าว
่
ของการคิดและการคิดวิเคราะห์ มีนักวิชาการได้ให้ความหมายไว้ ดังนี ้ ได้ว่า ความสำคัญและจำเป็นของการคิดวิเคราะห์ เป็นการทำให้ผู้เรียนมีทางเลือกในการ
ั
การคิด (Thinking) คือ กระบวนการทางสมองของบุคคลโดยใช้สติปัญญาในการจด ตัดสินใจในการแสดงพฤติกรรมที่ดีงาม ถูกต้องเหมาะสมและเป็นประโยชน์ต่อการทำงานและ
กระทำกับข้อมูล หรือสิ่งเร้าที่มากระตุ้น เชื่อมโยงสิ่งต่าง ๆ ที่รับรู้ผ่านประสบการณ์เดิมและ การดำเนินชีวิต ทำให้ชีวิตพบกับความสุขเพราะไม่ตัดสินใจทำสิ่งที่ผิดพลาด ดังนั้นการคิดจึง

์
ประสบการณ์ใหม่เพื่อทำความเข้าใจความหมาย หรือสัญลักษณ (ฆนัท ธาตุทอง, 2554, น. เป็นเครื่องมือสำคัญที่จะทำให้ผู้เรียนมีความสามารถในการตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ ได้อย่างมี
22; Dewey, 1933, p. 306; Hilgard, 1962, p. 336) ทำให้มนุษย์สามารถแก้ไขปัญหา หรือ ประสิทธิภาพ (ไพฑูรย์ สินลารัตน์ และคณะ, 2560, น. 1-4)

ี
ปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมและสถานการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นได้ (ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ, สรุปได้ว่า การคิดวิเคราะห์มีความสำคัญต่อการเรียนรู้และการดำเนินชวิตของมนุษย์
์
2556, น. 4) และการแก้ปัญหาที่มีประสิทธิภาพจึงต้องอาศัยการคิดวิเคราะห์ที่มีความซับซ้อน ตลอดชีวิต บุคคลใดที่มีความสามารถในการคิดวิเคราะหจะสามารถในการทำงานและใช้ชีวิต
การคิดวิเคราะห์ (Analysis) คือ การสังเกตสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นและใคร่ครวญ ไตร่ตรอง ได้ประสบความสำเร็จมากกว่าบุคคลอื่น รวมถึงได้รับการยกย่องจากสังคมวิชาชีพว่าเป็นนักคิด

พิจารณารายละเอียดอย่างลึกซึ้ง จำแนกแยกแยะข้อมูลส่วนต่าง ๆ จัดเป็นหมวดหม หา
ู
่
ความสัมพันธ์และความเชื่อมโยง หรือข้อดี ข้อด้อย จุดเด่น จุดด้อย เปรียบเทียบความเหมือน หลักการของการคิดและการคิดวิเคราะห์
ความต่าง เป็นการตีความ และใช้เหตุผลในการตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ เพื่อให้ข้อเสนอแนะใน หลักการของการคิดและการคิดวิเคราะห์ สามารถสรุปได้เป็น 4 หลักการใหญ่ ๆ

การแก้ปัญหาที่ถูกต้องอย่างเหมาะสมและยุติธรรม (ฆนัท ธาตุทอง, 2554, น. 323; (ฆนัท ธาตุทอง, 2554, น. 323-324) ดังนี ้

ราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542, น. 492; Bloom, 1956, p. 6-9) อาจกล่าวได้ว่า การคิด 1. การคิดวิเคราะห์ทำให้ผู้เรียนมองเห็นข้อมูลที่มีอยู่ในขณะนั้น จึงไม่ควรคิดไปก่อน
วิเคราะห์ หมายถึง การแยกแยะข้อมูล ทั้งข้อเท็จจริงและความคิดเห็นออกเป็นสวน ๆ มีการ ว่าสิ่งต่าง ๆ จะเป็นแบบนั้นแบบนี้ หรือต้องเป็นในแบบที่คิดเท่านั้น เพราะเป็นการจำกดโอกาส
่
ั
เชื่อมโยงความสัมพันธ์เชิงเหตุผล ใช้เป็นพื้นฐานการคิดเพื่อทำให้เกิดความเข้าใจในแงมุมต่าง ๆ ความเป็นไปได้ของสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากความคิด
่
ได้ชัดเจนขึ้น (ไพฑูรย์ สินลารัตน์ และคณะ, 2560, น. 9) การคิดวิเคราะห์จึงเป็นทักษะที่สำคัญ 2. การคิดวิเคราะห์ทำให้ผู้เรียนไม่ยึดติดกับการแก้ปัญหาในรูปแบบเดิม ๆ ที่ทำแล้ว
่
ของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 แต่จะมีผู้เรียนสักกี่คนที่สามารถคิดวิเคราะห์เรืองราวต่าง ๆ ได้เป็น ประสบความสำเร็จ ซึ่งเป็นการปิดกลั้นวิธีการใหม่
ั
อย่างดี (บรรจง อมรชีวิน, 2554, น. 138) หรือสามารถอธิบายได้ว่าสิ่งต่าง ๆ เกี่ยวข้องกน 3. การคิดวิเคราะห์ทำให้ผู้เรียนทราบข้อเท็จจริง โดยไม่เชื่อในสิ่งที่เห็นหรือคิดว่าเป็น
ุ
อย่างไร อะไรเป็นสาเหต อะไรเป็นผล ใช้หลักการใด เพื่อนำไปสู่การได้ข้อสรุปที่ถูกต้องและ จริง โดยที่ยังไม่ได้สืบค้นข้อมูลและวิเคราะห์ให้ลึกซึ้ง
์
เหมาะสมกับการประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาในอนาคต (เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ, 2546, น. 4. การคิดวิเคราะห์ทำให้ผู้เรียนเป็นคนช่างสังเกต รอบคอบในการพิจารณา
25; Marzano, 2001, P. 30-37) ข้อเท็จจริง เพื่อหาความสัมพันธ์เชิงเหตุผล สามารถแก้ปัญหาได้

่
สรุปได้วา การคิดและการคิดวิเคราะห์ หมายถึง ความสามารถในการทำความเข้าใจ สรุปได้ว่า หลักการคิดวิเคราะห ผู้เรียนจะต้องไม่เชื่อและยอมรับข้อมูลที่มีมาก่อน
์
กับสิ่งต่าง ๆ ที่รับรู้และระบุประเด็นปัญหา สาเหตุ เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบตามหลักการคิด และไม่ด่วนสรุปก่อนที่จะได้มีการคิดวิเคราะหข้อมูลเพื่อหาข้อเท็จจริงและความสัมพันธของ
์
์
วิเคราะห์ เพื่อให้ได้ข้อสรุป ข้อเสนอแนะ และแนวทางการแก้ปัญหาอย่างถูกต้องและมีเหตผล ข้อมูลอย่างถี่ถ้วน และต้องมีข้อมูลมากพอสมควรที่จะใช้ในการคิดวิเคราะห์เพื่อการตัดสินใจ
ุ

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 82 เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 83
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ | เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา 83

ึ
ิ
์
ุ