Page 197 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 197

หมวด 6                                      197                                    [267]




               [,,,] ธาตุ 6 ดู [148] ธาตุ 6.

               [,,,] บัญญัติ 6 ดู [28] บัญญติ 2, 6.


               [266] ปยรูป สาตรูป 6 × 10 (สิ่งที่มีสภาวะนารักนาชื่นใจ เปนที่เกิดและเปนที่ดับ
                  ของตัณหา — Piyaråpa sàtaråpa: delightful and pleasurable things)

                  หมวด 1 ดู [276] อายตนะภายใน 6

                  หมวด 2 ดู [277] อายตนะภายนอก 6
                  หมวด 3 ดู [268] วิญญาณ 6

                  หมวด 4 ดู [272] สัมผัส 6

                  หมวด 5 ดู [113] เวทนา 6

                  หมวด 6 ดู [271] สัญญา 6
                  หมวด 7 ดู [263] สัญเจตนา 6

                  หมวด 8 ดู [264] ตัณหา 6

                  หมวด 9 ไดแก วิตก 6 คือ รูปวิตก สัททวิตก คันธวิตก รสวิตก โผฏฐัพพวิตก ธัมมวิตก
                              (ความตริตรึกเกี่ยวกับรูป ฯลฯ — Vitakka: thought-conception concerning

                              visual forms, etc.)

                  หมวด 10 ไดแก วิจาร 6 คือ รูปวิจาร สัททวิจาร คันธวิจาร รสวิจาร โผฏฐัพพวิจาร ธัมมวิจาร
                              (ความตรองเกี่ยวกับรูป  ฯลฯ —  Vicàra:  discursive thought concerning

                              visual forms, etc.)

                  D.II.308; M.1.62.                                               ที.ม.10/297/343; ม.มู.12/147/120.

               [267]  ภัพพตาธรรม 6   (ธรรมอันทํ าใหเปนผูควรที่จะบรรลุกุศลธรรมที่ยังไมบรรลุ
                  และทํ ากุศลธรรมที่บรรลุแลวใหเจริญเพิ่มพูน, คุณสมบัติที่ทํ าใหเปนผูควร เหมาะ สามารถ หรือ

                  พรอมที่จะไดจะถึงสิ่งดีงามที่ยังไมไดไมถึง  และทํ าสิ่งดีงามที่ไดที่ถึงแลวใหเจริญเพิ่มพูน —
                  Bhabbatà-dhamma: qualities making one fit for attaining the wholesome not yet

                  attained and augmenting the wholesome already attained)
                  1.  ฉลาดในหลักความเจริญ  คือ  รูเขาใจกระบวนเหตุปจจัยที่จะทํ าใหเกิดความเจริญเพิ่มพูน

                  (to be knowledgeable about improvement or gain)

                  2. ฉลาดในหลักความเสื่อม  คือ  รูเขาใจกระบวนเหตุปจจัยที่จะทํ าใหเกิดความสูญเสียเสื่อม
                  สลาย (to be knowledgeable about loss or decline)

                  3. ฉลาดในอุบาย คือ รูเขาใจชํ านาญในวิธีการที่จะแกไขจัดทํ าดํ าเนินการใหสํ าเร็จลุลวง (to be

                  skilful in the means)
                  4. สรางฉันทะที่จะบรรลุกุศลธรรมที่ยังมิไดบรรลุ (to arouse the will to attain the good
   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202