Page 199 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 6 199 [270]

ในการบํ าเพ็ญความดี — Asantuññhibahulo: to be full of intellectual discontent with
the good already achieved)

5. อนิกฺขิตฺตธุโร (ไมทอดธุระในกุศลธรรมทั้งหลาย — Anikkhittadhuro: not to shirk the
responsibility of cultivating the good)

6. อุตฺตริฺจ ปตาเรติ (เพียรพยายามทํ ากิจบัดนี้ใหลุลวง กาวสูคุณความดีที่สูงยิ่งขึ้นไป —

Uttari¤ca patàreti: to strive perseveringly for further attainments)

A.III.432 องฺ.ฉกฺก.22/351/482

[270] สวรรค 6 (ภพที่มีอารมณอันเลิศ, โลกที่มีแตความสุข, เทวโลก, ในที่นี้หมายเฉพาะ
สวรรคชั้นกามาพจร คือ ชั้นที่ยังเกี่ยวของกับกาม ซึ่งเรียกเต็มวา ฉกามาพจรสวรรค หรือ

กามาวจรสวรรค 6 — Sagga: the six heavens of the sense-sphere) เรียงจากชั้นตํ่ าขึ้น
ไปดังนี้
1. จาตุมหาราชิกา (สวรรคที่ทาวมหาราช 4 หรือทาวจตุโลกบาล ปกครอง — Càtum-

mahàràjikà: The realm of the Four Great Kings คือ ทาวธตรฐ จอมคนธรรพ ครองทิศ
ตะวันออก; ทาววิรูฬหก จอมกุมภัณฑ ครองทิศใต; ทาววิรูปกษ จอมนาค ครองทิศตะวันตก;

ทาวกุเวร หรือ เวสสวัณ จอมยักษ ครองทิศเหนือ)
2. ดาวดึงส (แดนที่อยูแหงเทพ 33 มีทาวสักกะ หรือพระอินทรเปนจอมเทพ บางทีเรียก ไตรตรึงส

— Tàvati§sà: the realm of the Thirty-three Gods)

3. ยามา (แดนที่อยูแหงเทพผูปราศจากทุกข มีทาวสุยามเปนผูปกครอง — Yàmà: the realm of
the Yàma Gods)

4. ดุสิต (แดนที่อยูแหงเทพผูเอิบอิ่มดวยสิริสมบัติของตน มีทาวสันดุสิตเปนจอมเทพ —
Tusità: the realm of the satisfied gods) ถือกันวาเปนที่อุบัติของพระโพธิสัตวในพระชาติ

สุดทายกอนจะเปนพระพุทธเจา และเปนที่อุบัติของพระพุทธมารดา

5. นิมมานรดี (แดนที่อยูแหงเทพผูมีความยินดีในการเนรมิต มีทาวสุนิมมิตเปนจอมเทพ ถือ
กันวา เทวดาชั้นนี้ ปรารถนาสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ยอมนิรมิตไดเอง — Nimmànaratã: the realm of

the gods who rejoice in their own creations)
6. ปรนิมมิตวสวัตดี (แดนที่อยูแหงเทพผูยังอํ านาจใหเปนไปในสมบัติที่ผูอื่นนิรมิตให คือ

เสวยสมบัติที่เทพพวกอื่นนิรมิตให มีทาววสวัตดีเปนจอมเทพ — Paranimmitavasavattã: the
realm of gods who lord over the creation of others)

คํ าอธิบายที่แสดงไวนี้ มาในคัมภีรรุนหลัง เชน อภิธัมมัตถวิภาวินี เปนตน

ดู [351] ภูมิ 31.

S.V.423; Comp.138. สํ.ม.19/1681/531; สงฺคห.25.

[,,,] สัญเจตนา 6 ดู [263] เจตนา 6