Page 217 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 8 217 [297]

เวียนมาหาสัตวโลกและสัตวโลกก็หมุนเวียนตามมันไป — Loka-dhamma: wordly
conditions; wordly vicissitudes)

1. ลาภ (ไดลาภ, มีลาภ — Làbha: gain)

2. อลาภ (เสื่อมลาภ, สูญเสีย — Alàbha: loss)
3. ยส (ไดยศ, มียศ — Yasa: fame; rank; dignity)

4. อยส (เสื่อมยศ — Ayasa: obscurity)

5. นินทา (ติเตียน — Nindà: blame)

6. ปสังสา (สรรเสริญ — Pasa§sà: praise)
7. สุข (ความสุข — Sukha: happiness)

8. ทุกข (ความทุกข — Dukkha: pain)

โดยสรุปเปน 2 คือ ขอ 1, 3, 6, 7 เปน อิฏฐารมณ คือ สวนที่นาปรารถนา; ขอที่เหลือเปน
อนิฏฐารมณ คือ สวนที่ไมนาปรารถนา

โลกธรรมเหลานี้ ยอมเกิดขึ้นทั้งแกปุถุชนผูมิไดเรียนรู และแกอริยสาวกผูไดเรียนรู ตางกัน

แตวา คนพวกแรกยอมไมรูเห็นเขาใจตามความเปนจริง ลุมหลง ยินดียินราย ปลอยใหโลกธรรม
เขาครอบงํ ายํ่ ายีจิต ฟูยุบเรื่อยไป ไมพนจากทุกข มีโสกะปริเทวะ เปนตน สวนอริยสาวกผูไดเรียนรู

พิจารณาเห็นตามเปนจริง วาสิ่งเหลานี้อยางใดก็ตามที่เกิดขึ้นแกตน ลวนไมเที่ยง เปนทุกข มีความ
แปรปรวนเปนธรรมดา ไมหลงใหลมัวเมาเคลิ้มไปตามอิฏฐารมณ ไมขุนมัวหมนหมองคลุมคลั่งไป

ในเพราะอนิฏฐารมณ มีสติดํ ารงอยู เปนผูปราศจากทุกข มีโสกะปริเทวะ เปนตน

A.IV.157. องฺ.อฏก.23/96/159.

[297] วิชชา 8 (ความรูแจง, ความรูวิเศษ — Vijjà: supernormal knowledge)

1. วิปสสนาญาณ (ญาณในวิปสสนา, ญาณที่เปนวิปสสนา คือปญญาที่พิจารณาเห็นสังขารคือ
นามรูปโดยไตรลักษณ มีตางกันออกไปเปนชั้นๆ ตอเนื่องกัน — Vipassanà¤àõa: insight-

knowledge)
2. มโนมยิทธิ (ฤทธิ์สํ าเร็จดวยใจ, ฤทธิ์ทางใจ คือ นิรมิตกายอื่นออกจากกายนี้ ดุจชักไสจาก

หญาปลอง ชักดาบจากฝก หรือชักงูออกจากคราบ — Manomayiddhi: mind-made
magical power)

3. อิทธิวิธา หรือ อิทธิวิธิ (แสดงฤทธิ์ตางๆ ได — Iddhividhà: supernormal powers)

4. ทิพพโสต (หูทิพย — Dibbasota: divine ear)

5. เจโตปริยญาณ (ความรูที่กํ าหนดใจผูอื่นได — Cetopariya¤àõa: penetration of the
minds of others)

6. ปุพเพนิวาสานุสสติ (ระลึกชาติได — Pubbenivàsànussati: remembrance of former
existences)