Page 233 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 10 233 [319]

[318] กิเลส 10 (สภาพที่ทํ าใหจิตเศราหมอง — Kilesa: defilements)
1. โลภะ (ความอยากได — Lobha: greed)

2. โทสะ (ความคิดประทุษราย — Dosa: hatred)

3. โมหะ (ความหลง, ความไมรู, ความเขลา — Moha: delusion)

4. มานะ (ความถือตัว — Màna: conceit)
5. ทิฏฐิ (ความเห็นผิด — Diññhi: wrong view)

6. วิจิกิจฉา (ความลังเลสงสัย, ความเคลือบแคลง — Vicikicchà: doubt; uncertainty)

7. ถีนะ (ความหดหู, ความทอแทถดถอย — Thãna: sloth)

8. อุทธัจจะ (ความฟุงซาน — Uddhacca: restlessness)
9. อหิริกะ (ความไมละอายตอความชั่ว — Ahirika: shamelessness)

10. อโนตตัปปะ (ความไมเกรงกลัวตอความชั่ว — Anottappa: lack of moral dread)

สิบอยางนี้ ในบาลีเดิมเรียกวา กิเลสวัตถุ (สิ่งกอความเศราหมอง) 10

Vbh.391. อภิ.วิ.35/1026/528.
1

[319] กุศลกรรมบถ 10 (ทางแหงกุศลกรรม, ทางทํ าความดี, กรรมดีอันเปนทางนํ าไป
สูสุคติ — Kusala-kammapatha: wholesome course of action) วาโดยหัวขอยอ ดังนี้
ก.กายกรรม 3 (การกระทํ าทางกาย — Kàyakamma: bodily action)
*
1. ปาณาติปาตา เวรมณี (เวนจากปลงชีวิต — Pàõàtipàtà veramaõã: abstention from

killing)
2. อทินฺนาทานา เวรมณี (เวนจากถือเอาของที่เขามิไดใหโดยอาการขโมย — Adinnàdànà

~: abstention from taking what is not given)
3. กาเมสุมิจฺฉาจารา เวรมณี (เวนจากประพฤติผิดในกาม — Kàmesumicchàcàrà ~:

abstention from sexual misconduct)

ข.วจีกรรม 4 (การกระทํ าทางวาจา — Vacãkamma: verbal action)

4. มุสาวาทา เวรมณี (เวนจากพูดเท็จ — Musàvàdà ~: abstention from false speech)
5. ปสุณาย วาจาย เวรมณี (เวนจากพูดสอเสียด — Pisuõàya vàcàya ~: abstention

from tale-bearing)

6. ผรุสาย วาจาย เวรมณี (เวนจากพูดคํ าหยาบ — Pharusàya vàcàya ~: abstention
from harsh speech)

7. สมฺผปฺปลาปา เวรมณี (เวนจากพูดเพอเจอ — Samphappalàpà ~: abstention from

*
เวรมณี แปลวา “เจตนาที่ทํ าใหเวน” หรือ “เจตนาที่ตรงขาม” เมื่อจะแปลใหเต็มความ จึงควรแปลวา “การ
กระทํ าที่วางจากการคิดเบียดเบียน” หรือ “การทํ าดีที่ตรงขามกับการเบียดเบียนชีวิต” ดังนี้เปนตน