Page 235 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 10 235 [321]

กาลเทศะ — to avoid frivolous talk; to speak at the right time, in accordance with
facts, what is useful, moderate and full of sense)

ค.มโนกรรม 3 (การกระทํ าทางใจ — mental action)

8. อนภิชฺฌาลุ โหติ ฯเปฯ (ไมเพงเล็งอยากไดของผูอื่น — to be without covetousness)
9. อพฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ ฯเปฯ สุขี อตฺตานํ ปริหรนฺตูติ (ไมมีจิตคิดราย คิดปรารถนา

แตวา ขอใหสัตวทั้งหลายไมมีเวร ไมเบียดเบียน ไมมีทุกข ครองตนอยูเปนสุขเถิด — to be
free from ill-will, thinking, ‘Oh, that these beings were free from hatred and ill-

will, and would lead a happy life free from trouble.’)

10. สมฺมาทิฏิโก โหติ ฯเปฯ สยํ อภิฺา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตีติ (มีความเห็นชอบ เชน
วา ทานมีผล การบูชามีผล ผลวิบากของกรรมดีกรรมชั่วมี เปนตน — to possess right view

such as that gifts, donations and offerings are not fruitless and that there are
results of wholesome and unwholesome actions)

กุศลกรรมบถหมวดนี้ ในบาลีเรียกชื่อหลายอยาง เชนวา ธรรมจริยา (ความประพฤติธรรม

— righteous conduct) บาง โสไจย (ความสะอาดหรือเครื่องชํ าระตัว — cleansing) บาง อริย-
ธรรม (อารยธรรม, ธรรมของผูเจริญ — virtues of a noble or civilized man) บาง อริยมรรค

(มรรคาอันประเสริฐ — the noble path) บาง สัทธรรม (ธรรมดี, ธรรมแท — good law; true
law) บาง สัปปุริสธรรม (ธรรมของสัตบุรุษ — qualities of a good man) บาง ฯลฯ

M.I.287; A.V.266,275–278. ม.มู.12/485/523; องฺ.ทสก.24/165/287; 168–181/296–300.

[321] อกุศลกรรมบถ 10 (ทางแหงอกุศลกรรม, ทางทํ าความชั่ว, กรรมชั่วอันเปนทาง

นํ าไปสูความเสื่อม ความทุกข หรือทุคติ — Akusala-kammapatha: unwholesome course
of action)

ก.กายกรรม 3 (การกระทํ าทางกาย — Kàyakamma: bodily action)

1. ปาณาติบาต (การทํ าชีวิตใหตกลวง, ปลงชีวิต — Pàõàtipàta: destruction of life; killing)
2. อทินนาทาน (การถือเอาของที่เขามิไดให โดยอาการขโมย, ลักทรัพย — Adinnàdàna:

taking what is not given; stealing)

3. กาเมสุมิจฉาจาร (ความประพฤติผิดในกาม — Kàmesumicchàcàra: sexual
misconduct)

ข.วจีกรรม 4 (การกระทํ าทางวาจา — Vacãkamma: verbal action)

4. มุสาวาท (การพูดเท็จ — Musàvàda: false speech)

5. ปสุณาวาจา (วาจาสอเสียด — Pisuõàvàcà: tale-bearing; malicious speech)
6. ผรุสวาจา (วาจาหยาบ — Pharusavàcà: harsh speech)

7. สัมผัปปลาปะ (คํ าพูดเพอเจอ — Samphappalàpa: frivolous talk; vain talk; gossip)