Page 238 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[324] 238 พจนานุกรมพุทธศาสตร

7. ฌานาทิสังกิเลสาทิญาณ (ปรีชาหยั่งรูความเศราหมอง ความผองแผว การออกแหงฌาน
วิโมกข สมาธิ และสมาบัติทั้งหลาย — Jhànàdisaïkilesàdi-¤àõa: knowledge of defilement,

cleansing and emergence in the cases of the meditations, liberations, concen-
trations and attainments)

8. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ (ปรีชาหยั่งรูอันทํ าใหระลึกภพที่เคยอยูในหนหลังได —
Pubbenivàsànussati-¤àõa: knowledge of the remembrance of former existences)
9. จุตูปปาตญาณ (ปรีชาหยั่งรูจุติและอุบัติของสัตวทั้งหลายอันเปนไปตามกรรม — Cutå-

papàta-¤àõa: knowledge of the decease and rebirth of beings)
10. อาสวักขยญาณ (ปรีชาหยั่งรูความสิ้นไปแหงอาสวะทั้งหลาย — âsavakkhaya-¤àõa:

knowledge of the exhaustion of mental intoxicants)

M.I.69; A.V.33; Vbh.336. ม.มู.12/166/140; องฺ.ทสก.24/21/35; อภิ.วิ.35/839/454.

[,,,] ทศพิธราชธรรม ดู [326] ราชธรรม 10.

2
[,,,] ธรรมจริยา 10 เปนอีกชื่อหนึ่งของ [320] กุศลกรรมบถ 10 .

[,,,] ธรรมมีอุปการะมาก 10 ดู [324] นาถกรณธรรม 10.

[324] นาถกรณธรรม 10 (ธรรมอันกระทํ าที่พึ่ง, ธรรมสรางที่พึ่ง, คุณธรรมที่ทํ าใหตน
เปนที่พึ่งของตนได — Nàthakaraõa-dhamma: virtues which make for protection)

1. สีล (ความประพฤติดีงามสุจริต รักษาระเบียบวินัย มีอาชีวะบริสุทธิ์ — Sãla: good conduct;
keeping moral habits)
2. พาหุสจฺจ (ความเปนผูไดศึกษาเลาเรียนมาก มีความรูความเขาใจลึกซึ้ง — Bàhusacca:

great learning)
3. กลฺยาณมิตฺตตา (ความมีกัลยาณมิตร, การคบคนดี ไดที่ปรึกษา และผูแนะนํ าสั่งสอนที่ดี

— Kalyàõamittatà: good company; association with good people)

4. โสวจสฺสตา (ความเปนผูวางายสอนงาย รับฟงเหตุผล — Sovacassatà: amenability to
correction; meekness; easy admonishability)

5. กิงฺกรณีเยสุ ทกฺขตา (ความเอาใจใสชวยขวนขวายในกิจใหญนอยทุกอยางของเพื่อนรวม
หมูคณะ รูจักพิจารณาไตรตรอง สามารถจัดทํ าใหสํ าเร็จเรียบรอย — Kiïkaraõãyesu

dakkhatà: willingness to give a helping hand; diligence and skill in managing all
affairs of one’s fellows in the community)

6. ธมฺมกามตา (ความเปนผูใครธรรม คือ รักธรรม ใฝความรูใฝความจริง รูจักพูดรูจักรับฟง

ทํ าใหเกิดความพอใจ นารวมปรึกษาสนทนา ชอบศึกษา ยินดีปรีดาในหลักธรรมหลักวินัยที่
ละเอียดลึกซึ้งยิ่งๆ ขึ้นไป — Dhammakàmatà: love of truth; to love the Dhamma, be