Page 244 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 244

[330]                                       244                       พจนานุกรมพุทธศาสตร





                  6. รูปราคะ (ความติดใจในอารมณแหงรูปฌาน หรือในรูปธรรมอันประณีต, ความปรารถนาใน
                  รูปภพ — Råparàga: greed for fine-material existence; attachment to realms of form)

                  7. อรูปราคะ (ความติดใจในอารมณแหงอรูปฌาน  หรือในอรูปธรรม,  ความปรารถนาในอรูปภพ
                  — Aråparàga: greed for immaterial existence; attachment to formless realms)

                  8. มานะ (ความสํ าคัญตน คือ ถือตนวาเปนนั่นเปนนี่ — Màna: conceit; pride)

                  9. อุทธัจจะ (ความฟุงซาน — Uddhacca: restlessness; distraction)

                  10. อวิชชา (ความไมรูจริง, ความหลง — Avijjà: ignorance)
                       สังโยชน 10 ในหมวดนี้ เปนแนวพระสูตร หรือ สุตตันตนัย แตในบาลีแหงพระสูตรนั้นๆ มี

                  แปลกจากที่นี้เล็กนอย คือ ขอ 4 เปน กามฉันท (ความพอใจในกาม — sensual desire) ขอ 5
                  เปน พยาบาท (ความขัดเคือง, ความคิดราย — ill-will) ใจความเหมือนกัน

                       ลํ าดับการละสังโยชน 10 นี้ ใหดู [164] มรรค 4.

                  S.V.61; A.V.13; Vbh.377.                                  สํ.ม.19/349/90; องฺ.ทสก.24/13/18; อภิ.วิ.35/976–7/509.
                                          2
               [330] สังโยชน 10  (ธรรมที่มัดสัตวไวกับทุกข — Sa§yojana: fetters; bondage)
                  1. กามราคะ 2. ปฏิฆะ 3. มานะ 4. ทิฏฐิ (ความเห็นผิด — Diññhi: false views) 5. วิจิกิจฉา


                  6.  สีลัพพตปรามาส 7.  ภวราคะ (ความติดใจปรารถนาในภพ —  Bhavaràga:  greed for
                  existence) 8. อิสสา (ความริษยา — Issà: envy; jealousy) 9. มัจฉริยะ (ความตระหนี่ —
                  Macchariya: meanness; stinginess) 10. อวิชชา

                       สังโยชน 10  ในหมวดนี้  เปนแนวพระอภิธรรม  หรือ  อภิธรรมนัย  ไดแสดงความหมายไว

                  เฉพาะขอที่ตางจากหมวดกอน

                  Vbh.391.                                                                  อภิ.วิ.35/1029/528.

               [331]  สัญญา 10 (ความกํ าหนดหมาย,  แนวความคิดความเขาใจ  สํ าหรับใชกํ าหนด

                  พิจารณาในการเจริญกรรมฐาน — Sa¤¤à: perception; contemplation; ideas as objects
                  of meditation)

                  1. อนิจฺจสฺา (กํ าหนดหมายความไมเที่ยงแหงสังขาร — Anicca-sa¤¤à: contemplation
                  on impermanency)

                  2. อนตฺตสฺา (กํ าหนดหมายความเปนอนัตตาแหงธรรมทั้งปวง — Anatta~: contemplation
                  on impersonality)

                  3. อสุภสฺา (กํ าหนดหมายความไมงามแหงกาย — Asubha~: contemplation on foulness

                  or loathsomeness)
                  4. อาทีนวสฺา (กํ าหนดหมายโทษทุกขของกายอันมีความเจ็บไขตางๆ   —  âdãnava~:

                  contemplation on the disadvantages of the body)
                  5. ปหานสฺา (กํ าหนดหมายเพื่อละอกุศลวิตกและบาปธรรมทั้งหลาย —  Pahàna~:
   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249