Page 249 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 249
อติเรกทสกะ — หมวดเกิน 10
Groups of More Than Ten
[338] กรรม 12 (การกระทํ าที่ประกอบดวยเจตนา ดีก็ตาม ชั่วก็ตาม, ในที่นี้หมายถึงกรรม
ประเภทตางๆ พรอมทั้งหลักเกณฑเกี่ยวกับการใหผลของกรรมเหลานั้น — Kamma: karma;
kamma; action; volitional action)
หมวดที่ 1 วาโดยปากกาล คือ จํ าแนกตามเวลาที่ใหผล (classification according to
the time of ripening or taking effect)
1. ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม (กรรมใหผลในปจจุบันคือในภพนี้ — Diññhadhamma-vedanãya-
kamma: kamma to be experienced here and now; immediately effective kamma)
2. อุปปชชเวทนียกรรม (กรรมใหผลในภพที่จะไปเกิดคือในภพหนา — Upapajja-vedanãya-
kamma: kamma to be experienced on rebirth; kamma ripening in the next life)
3. อปราปริยเวทนียกรรม (กรรมใหผลในภพตอๆ ไป — Aparàpariya-vedanãya-kamma:
kamma to be experienced in some subsequent lives; indefinitely effective kamma)
4. อโหสิกรรม (กรรมเลิกใหผล ไมมีผลอีก — Ahosi-kamma: lapsed or defunct kamma)
หมวดที่ 2 วาโดยกิจ คือ จํ าแนกการใหผลตามหนาที่ (classification according to
function)
5. ชนกกรรม (กรรมแตงใหเกิด, กรรมที่เปนตัวนํ าไปเกิด — Janaka-kamma: productive
kamma; reproductive kamma)
6. อุปตถัมภกกรรม (กรรมสนับสนุน, กรรมที่เขาชวยสนับสนุนหรือซํ้ าเติมตอจากชนกกรรม
— Upatthambhaka-kamma: supportive kamma; consolidating kamma)
7. อุปปฬกกรรม (กรรมบีบคั้น, กรรมที่มาใหผล บีบคั้นผลแหงชนกกรรมและอุปตถัมภกรรม
นั้น ใหแปรเปลี่ยนทุเลาลงไป บั่นทอนวิบากมิใหเปนไปไดนาน — Upapãëaka-kamma:
obstructive kamma; frustrating kamma)
8. อุปฆาตกกรรม (กรรมตัดรอน, กรรมที่แรง ฝายตรงขามกับชนกกรรมและอุปตถัมภกกรรม
เขาตัดรอนการใหผลของกรรมสองอยางนั้น ใหขาดไปเสียทีเดียว เชน เกิดในตระกูลสูง มั่งคั่ง
แตอายุสั้น เปนตน — Upaghàtaka-kamma: destructive kamma; supplanting kamma)
หมวดที่ 3 วาโดยปากทานปริยาย คือ จํ าแนกตามความยักเยื้องหรือลํ าดับความแรงใน
การใหผล (classification according to the order of ripening)
9. ครุกกรรม (กรรมหนัก ใหผลกอน ไดแก สมาบัติ 8 หรือ อนันตริยกรรม — Garuka-kamma:
weighty kamma)
10. พหุลกรรม หรือ อาจิณณกรรม (กรรมทํ ามากหรือกรรมชิน ใหผลรองจากครุกกรรม

