Page 241 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 10 241 [327]

ใหควรเปนตัวอยาง และเปนที่เคารพนับถือของประชาราษฎร มิใหมีขอที่ใครจะดูแคลน — Sãla:

high moral character)

3. ปริจจาคะ (การบริจาค คือ เสียสละความสุขสํ าราญ เปนตน ตลอดจนชีวิตของตน เพื่อ
ประโยชนสุขของประชาชน และความสงบเรียบรอยของบานเมือง — Pariccàga: self-sacrifice)

4. อาชชวะ (ความซื่อตรง คือ ซื่อตรงทรงสัตยไรมารยา ปฏิบัติภารกิจโดยสุจริต มีความจริงใจ

ไมหลอกลวงประชาชน — âjjava: honesty; integrity)
5. มัททวะ (ความออนโยน คือ มีอัธยาศัย ไมเยอหยิ่งหยาบคายกระดางถือองค มีความงาม

สงาเกิดแตทวงทีกิริยาสุภาพนุมนวล ละมุนละไม ใหไดความรักภักดี แตมิขาดยํ าเกรง —
Maddava: kindness and gentleness)

6. ตปะ (ความทรงเดช คือ แผดเผากิเลสตัณหา มิใหเขามาครอบงํ ายํ่ ายีจิต ระงับยับยั้งขมใจได

ไมยอมใหหลงใหลหมกมุนในความสุขสํ าราญและความปรนเปรอ มีความเปนอยูสมํ่ าเสมอ หรือ
อยางสามัญ มุงมั่นแตจะบํ าเพ็ญเพียร ทํ ากิจใหบริบูรณ — Tapa: austerity; self-control;

non-indulgence)
7. อักโกธะ (ความไมโกรธ คือ ไมกริ้วกราดลุอํ านาจความโกรธ จนเปนเหตุใหวินิจฉัยความ

และกระทํ าการตางๆ ผิดพลาดเสียธรรม มีเมตตาประจํ าใจไวระงับความเคืองขุน วินิจฉัยความ
และกระทํ าการดวยจิตอันราบเรียบเปนตัวของตนเอง — Akkodha: non-anger; non-fury)

8. อวิหิงสา (ความไมเบียดเบียน คือ ไมบีบคั้นกดขี่ เชน เก็บภาษีขูดรีด หรือเกณฑแรงงานเกิน

ขนาด ไมหลงระเริงอํ านาจ ขาดความกรุณา หาเหตุเบียดเบียนลงโทษอาชญาแกประชาราษฎรผูใด
เพราะอาศัยความอาฆาตเกลียดชัง — Avihi§sà: non-violence; non-oppression)

9. ขันติ (ความอดทน คือ อดทนตองานที่ตรากตรํ า ถึงจะลํ าบากกายนาเหนื่อยหนายเพียงไร ก็
ไมทอถอย ถึงจะถูกยั่วถูกหยันดวยคํ าเสียดสีถากถางอยางใด ก็ไมหมดกํ าลังใจ ไมยอมละทิ้ง

กรณียที่บํ าเพ็ญโดยชอบธรรม — Khanti: patience; forbearance; tolerance)

10. อวิโรธนะ (ความไมคลาดธรรม คือ วางองคเปนหลักหนักแนนในธรรม คงที่ไมมีความเอน
เอียงหวั่นไหวเพราะถอยคํ าที่ดีราย ลาภสักการะ หรืออิฏฐารมณ อนิฏฐารมณใดๆ สถิตมั่นในธรรม

ทั้งสวนยุติธรรม คือ ความเที่ยงธรรม ก็ดี นิติธรรม คือ ระเบียบแบบแผนหลักการปกครอง ตลอด
จนขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงาม ก็ดี ไมประพฤติใหเคลื่อนคลาดวิบัติไป — Avirodhana: non-

deviation from righteousness; conformity to the law)
ราชธรรม 10 นี้ พึงจดจํ างายๆ โดยคาถาในบาลี ดังนี้
ทานํ สีลํ ปริจฺจาคํ อาชฺชวํ มทฺทวํ ตป

อกฺโกธํ อวิหึสฺจ ข น ฺติฺจ อวิโรธนํ.

J.V.378. ขุ.ชา.28/240/86.

[327] วัตถุประสงคในการบัญญัติพระวินัย 10 (เหตุผลที่พระพุทธเจา