Page 240 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[326] 240 พจนานุกรมพุทธศาสตร

มีความสุขความเจริญ — Mettà: loving-kindness; friendliness)
10.อุเบกขา (ความวางใจเปนกลาง, ความวางใจสงบราบเรียบสมํ่ าเสมอ เที่ยงธรรม และดํ ารงอยู

ในธรรม ไมเอนเอียงหรือหวั่นไหวไปดวยความยินดียินรายชอบชังหรือแรงเยายวนยั่วยุใดๆ —
Upekkhà: equanimity; indifference to praise and blame in the performance of duty)

ทศบารมีนี้ เรียงตามที่ถือวาไดบํ าเพ็ญในทศชาติ (จัดแบบไทย) ดังนี้

1. พระเตมีย — เนกขัมมะ (ขอที่ 3) 2. พระมหาชนก — วิริยะ (5)

3. พระสุวรรณสาม — เมตตา (9) 4. พระเนมิราช — อธิษฐาน (8)
5. พระมโหสถ — ปญญา (4) 6. พระภูริทัตต — ศีล (2)

7. พระจันทกุมาร — ขันติ (6) 8. พระนารทะ — อุเบกขา (10)

9. พระวิธุระ — สัจจะ (7) 10. พระเวสสันดร — ทาน (1)

บารมีนั้น ทานกลาววาจะบํ าเพ็ญใหบริบูรณ ตองครบ 3 ขั้น คือ
1. บารมี (ระดับสามัญ เชน ทานบารมี ไดแก ใหทรัพยสินเงินทอง สมบัตินอกกาย — Pàramã:

ordinary perfections)

2. อุปบารมี (ระดับรองหรือจวนจะสูงสุด เชน ทานอุปบารมี ไดแก การเสียสละอวัยวะเปนทาน
— Upapàramã: superior perfections)

3. ปรมัตถบารมี (ระดับสูงสุด เชน ทานปรมัตถบารมี ไดแก การสละชีวิตเพื่อประโยชนแกผู
อื่น — Paramatthapàramã: supreme perfections)

บํ าเพ็ญทั้ง 10 บารมี ครบ 3 ขั้นนี้ เรียกวา สมตึสปารมี หรือ สมดึงสบารมี แปลวา “บารมี

30 ถวน”.

Bv.6. ขุ.พุทธ.33/1/414; ขุ.จริยา.33/36/596.

[,,,] บุญกิริยาวัตถุ 10 ดู [89] บุญกิริยาวัตถุ 10.

[,,,] ปพพชิตอภิณหปจจเวกขณ 10 ดู [248] ปพพชิตอภิณหปจจเวกขณ 10.

[,,,] มิจฉัตตะ ดู [334] มิจฉัตตะ 10.

[,,,] มูลเหตุการบัญญัติพระวินัย 10 ดู [327] วัตถุประสงคในการบัญญัติ

พระวินัย 10.

[326] ราชธรรม 10 หรือ ทศพิธราชธรรม (ธรรมของพระราชา, กิจวัตรที่พระเจา
แผนดินควรประพฤติ, คุณธรรมของผูปกครองบานเมือง, ธรรมของนักปกครอง — Ràjadhamma:

virtues or duties of the king; royal virtues; virtues of a ruler)

1. ทาน (การให คือ สละทรัพยสิ่งของ บํ ารุงเลี้ยง ชวยเหลือประชาราษฎร และบํ าเพ็ญ

สาธารณประโยชน — Dàna: charity; liberality; generosity)
2. ศีล (ความประพฤติดีงาม คือ สํ ารวมกายและวจีทวาร ประกอบแตการสุจริต รักษากิตติคุณ