Page 246 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[334] 246 พจนานุกรมพุทธศาสตร

[334] มิจฉัตตะ 10 (ภาวะที่ผิด, ความเปนสิ่งที่ผิด — Micchatta: wrongness; wrong states)
1. มิจฉาทิฏฐิ (เห็นผิด ไดแก ความเห็นผิดจากคลองธรรมตามหลักกุศลกรรมบถ และความ

เห็นที่ไมนํ าไปสูความพนทุกข — Micchàdiññhi: wrong view)

2. มิจฉาสังกัปปะ (ดํ าริผิด ไดแก ความดํ าริที่เปนอกุศลทั้งหลาย ตรงขามจากสัมมาสังกัปปะ
— Micchàsaïkappa: wrong thought)

3. มิจฉาวาจา (วาจาผิด ไดแก วจีทุจริต 4 — Micchàvàcà: wrong speech)

4. มิจฉากัมมันตะ (กระทํ าผิด ไดแก กายทุจริต 3 — Micchàkammanta: wrong action)
5. มิจฉาอาชีวะ (เลี้ยงชีพผิด ไดแก เลี้ยงชีวิตในทางทุจริต — Micchà-àjãva: wrong

livelihood)
6. มิจฉาวายามะ (พยายามผิด ไดแก ความเพียรตรงขามกับสัมมาวายามะ — Micchà-

vàyàma: wrong effort)

7. มิจฉาสติ (ระลึกผิด ไดแก ความระลึกถึงเรื่องราวที่ลวงแลว เชน ระลึกถึงการไดทรัพย การ
ไดยศ เปนตน ในทางอกุศล อันจัดเปนสติเทียม เปนเหตุชักนํ าใจใหเกิดกิเลสมีโลภะ มานะ

อิสสา มัจฉริยะ เปนตน — Micchàsati: wrong mindfulness)

8. มิจฉาสมาธิ (ตั้งจิตผิด ไดแก ตั้งจิตเพงเล็ง จดจอปกใจแนวแนในกามราคะ พยาบาท
เปนตน หรือเจริญสมาธิแลว หลงเพลิน ติดหมกมุน ตลอดจนนํ าไปใชผิดทาง ไมเปนไปเพื่อ

ญาณทัสสนะ และความหลุดพน — Micchàsamàdhi: wrong concentration)
9. มิจฉาญาณ (รูผิด ไดแก ความหลงผิดที่แสดงออกในการคิดอุบายทํ าความชั่ว และในการ

พิจารณาทบทวนวาความชั่วนั้นๆ ตนกระทํ าไดอยางดีแลว เปนตน — Micchà¤àõa: wrong
knowledge)

10. มิจฉาวิมุตติ (หลุดพนผิด ไดแก ยังไมถึงวิมุตติ สํ าคัญวาถึงวิมุตติ หรือสํ าคัญผิดในสิ่งที่

มิใชวิมุตติวาเปนวิมุตติ — Micchàvimutti: wrong deliverance)

D.III.290; M.I.42; A.V.212. ที.ปา.11/469/337; ม.มู.12/104/76; องฺ.ทสก.24/103/226; ม.อ.1/259; วิภงฺค.อ.676.

[,,,] อกุศลกรรมบถ 10 ดู [321] อกุศลกรรมบถ 10.

[335] อนุสติ 10 (ความระลึกถึง, อารมณอันควรระลึกถึงเนืองๆ — Anussati: recollection;

constant mindfulness)

1. พุทธานุสติ (ระลึกถึงพระพุทธเจา คือ นอมจิตระลึกถึงและพิจารณาคุณของพระองค —
Buddhànussati: recollection of the Buddha; contemplation on the virtues of the

Buddha)
2. ธัมมานุสติ (ระลึกถึงพระธรรม คือ นอมจิตระลึกถึงและพิจารณาคุณของพระธรรม — Dhammà-

nussati: recollection of the Dhamma; contemplation on the virtues of the Doctrine)

3. สังฆานุสติ (ระลึกถึงพระสงฆ คือ นอมจิตระลึกถึงและพิจารณาคุณของพระสงฆ —