Page 250 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[339] 250 พจนานุกรมพุทธศาสตร

— Bahula-kamma or âciõõa-kamma: habitual kamma)
11. อาสันนกรรม (กรรมจวนเจียน หรือกรรมใกลตาย คือกรรมทํ าเมื่อจวนจะตายจับใจอยู

ใหมๆ ถาไมมี 2 ขอกอน ก็จะใหผลกอนอื่น — âsanna-kamma: death-threshold kamma;
proximate kamma)

12. กตัตตากรรม หรือ กตัตตาวาปนกรรม (กรรมสักวาทํ า, กรรมที่ทํ าไวดวยเจตนาอันออน
หรือมิใชเจตนาอยางนั้นโดยตรง ตอเมื่อไมมีกรรมอื่นใหผลแลวกรรมนี้จึงจะใหผล — Katattà-

kamma or Katattàvàpana-kamma: reserve kamma; casual act) กฏัตตากรรม ก็เขียน

กรรม 12 หรือ กรรมสี่ 3 หมวดนี้ มิไดมีมาในบาลีในรูปเชนนี้โดยตรง พระอาจารยสมัยตอ
มา เชน พระพุทธโฆษาจารย เปนตน ไดรวบรวมมาจัดเรียงเปนแบบไวในภายหลัง.

Vism.601; Comp.144. วิสุทฺธิ.3/223; สงฺคห.28.

[339] จักรวรรดิวัตร 5, 12 (วัตรของพระเจาจักรพรรดิ, พระจริยาที่พระจักรพรรดิ
พึงทรงบํ าเพ็ญสมํ่ าเสมอ, ธรรมเนียมการทรงบํ าเพ็ญพระราชกรณียของพระเจาจักรพรรดิ, หนา

ที่ของนักปกครองผูยิ่งใหญ — Cakkavatti-vatta: duties of a universal king or a great
ruler)

1. ธรรมาธิปไตย (ถือธรรมเปนใหญ เคารพนับถือบูชายํ าเกรงธรรม ยึดธรรมเปนหลัก เปน
ธงชัย เปนธรรมาธิปไตย — Dhammàdhipateyya: supremacy of the law of truth and

righteousness; rule of the Dhamma; rule of the true law) (1) และ

2. ธรรมิการักขา (จัดการรักษาปองกันและคุมครองอันชอบธรรมและเปนธรรม —
Dhammikàrakkhà: provision of the right watch, ward and protection)

ก. อันโตชน (แกชนภายใน ตั้งแตพระมเหสี โอรส ธิดา จนถึงผูปฏิบัติราชการในพระองค
ทั้งหมด คือ คนในปกครองสวนตัว ตั้งแตบุตรธิดาเปนตนไป ดวยใหการบํ ารุงเลี้ยงอบรม

สั่งสอนเปนตน ใหอยูโดยเรียบรอยสงบสุข และมีความเคารพนับถือกัน — for one’s
own folk) (2)

ข. พลกาย (แกกองทัพ คือ ปวงเสนาขาทหาร, ขาราชการฝายทหาร — for the army;

the armed forces; military personnel) (3)
ค. ขัตติยะ (แกกษัตริยทั้งหลายผูอยูในพระบรมเดชานุภาพ, เจาเมืองขึ้น, ปจจุบัน

สงเคราะหชนชั้นปกครองและนักบริหารชั้นผูใหญทั้งหลาย, ขาราชการฝายปกครอง —
for colonial kings; administrative officers) (4)

ง. อนุยนต (แกผูตามเสด็จ คือ ราชบริพารทั้งหลาย, ปจจุบันควรสงเคราะหขาราชการฝาย
พลเรือนเขาทั้งหมด — for the royal dependants; civil servants) (5)

จ. พราหมณคฤหบดี (แกชนเจาพิธี เจาตํ ารา พอคา เจาไรเจานา คือ ครูอาจารย นักวิชาการ

หมอ พอคา ผูประกอบวิชาชีพตางๆ และเกษตรกร ดวยชวยจัดหาทุนและอุปกรณ
เปนตน — for brahmins and householders; the professional, traders and the