Page 251 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวดเกิน 10 251 [339]

agricultural) (6)
ฉ. เนคมชานบท (แกชาวนิคมชนบท คือ ราษฎรทั้งปวงทุกทองถิ่นตลอดถึงชายแดนทั่วไป

ไมทอดทิ้ง — for town and country dwellers; townsmen and villagers;
upcountry people) (7)

ช. สมณพราหมณ (แกพระสงฆและบรรพชิตผูทรงศีลทรงคุณธรรม — for the religious)

(8)
ญ.มิคปกษี (แกมฤคและปกษี คือ สัตวอันควรสงวนทั้งหลาย — for beasts and birds)

(9)

3. อธรรมการนิเสธนา (หามกั้น มิใหมีการอันอธรรมเกิดขึ้นในพระราชอาณาเขต คือ จัดการปองกัน
แกไข มิใหมีการกระทํ าความผิดความชั่วรายเดือดรอนเกิดขึ้นในบานเมือง — Adhammakàra-

nisedhanà: to let no wrongdoing prevail in the kingdom) (10)
4. ธนานุประทาน (ปนทรัพยเฉลี่ยใหแกชนผูไรทรัพย มิใหมีคนขัดสนยากไรในแวนแควน —

Dhanànuppadàna: to let wealth be given or distributed to the poor) (11)

5. ปริปุจฉา (ปรึกษาสอบถามปญหากับสมณพราหมณ ผูประพฤติดี ปฏิบัติชอบ ผูไมประมาท
มัวเมา อยูเสมอตามกาลอันควร เพื่อใหรูชัดการอันดีชั่ว ควรประกอบหรือไม เปนไปเพื่อ

ประโยชนสุขหรือไม แลวประพฤติปฏิบัติใหเปนไปโดยถูกตอง ขอนี้ปจจุบันสงเคราะหนักปราชญ
นักวิชาการผูทรงคุณธรรมเขาดวย — Paripucchà: to go from time to time to see and

seek advice from the men of religious life who maintain high moral standards; to
have virtuous counsellors and seek after greater virtue) (12)

จักรวรรดิวัตรนี้ มาใน จักกวัตติสูตร ตามที่มาที่อาง ในพระบาลี คือพระไตรปฎก ทานไม
ระบุจํ านวนขอไว แตนับตามที่ตรัสไว เปนหลักการที่ยึดถือหนึ่งขอ และหลักปฏิบัติ 4 ขอ จึงรวม

เปน 5 ขอ อยางไรก็ดี ขอยอยที่แยกออกไปจากขอ 2 (ธรรมิการักขา) แตละอยาง ในชั้น
อรรถกถาคงเห็นวามีความสํ าคัญมาก และมีรายละเอียดวิธีปฏิบัติจํ าเพาะตางกันออกไป จึงจัด

เปนวัตรแตละขอเทากันหมด นับได 12 ขอ ตามตัวเลขในวงเล็บขางหลัง

แตในอรรถกถาแหงพระสูตรนี้เอง (ที.อ.3/46) ทานจัดตางออกไปดังนี้
1. อนฺโตชนสฺมึ พลกายสฺมึ (สงเคราะหชนภายใน และพลกายกองทหาร)

2. ขตฺติเยสุ (สงเคราะหกษัตริยเมืองขึ้นทั้งหลาย)

3. อนุยนฺเตสุ (สงเคราะหเหลาเชื้อพระวงศ ผูตามเสด็จเปนราชบริพาร)

4. พฺราหฺมณคหปติเกสุ (คุมครองพราหมณและคฤหบดีทั้งหลาย)
5. เนคมชานปเทสุ (คุมครองชาวราษฎรพื้นเมืองทั้งหลาย)

6. สมณพฺราหฺมเณสุ (คุมครองเหลาสมณพราหมณ)

7. มิคปกฺขีสุ (คุมครองเนื้อนกที่เอาไวสืบพันธุ)