Page 66 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[26] 66 พจนานุกรมพุทธศาสตร

[26] ธุระ 2 (หนาที่การงานที่พึงกระทํ า, กิจในพระศาสนา — Dhura: burden; task; busi-
ness; responsibility in the Dispensation)

1. คันถธุระ (ธุระฝายคัมภีร, กิจดานการเลาเรียน — Gantha-dhura: burden of study;
task of learning)

2. วิปสสนาธุระ (ธุระฝายเจริญวิปสสนา, กิจดานการบํ าเพ็ญภาวนา หรือเจริญกรรมฐาน อัน

รวมทั้งสมถะที่เปนเบื้องตน ซึ่งเรียกรวมเขาไวดวยโดยฐานมีวิปสสนาเปนสวนสํ าคัญและคลุม
ยอด — Vipassanà-dhura: burden of insight development; task of meditation

practice)
ธุระ 2 นี้ มาในอรรถกถา

DhA.I.7. ธ.อ.1/7.

[27] นิพพาน 2 (สภาพที่ดับกิเลสและกองทุกขแลว, ภาวะที่เปนสุขสูงสุด เพราะไรกิเลสไร
ทุกข เปนอิสรภาพสมบูรณ — Nibbàna: Nirvàõa; Nibbàna)

1. สอุปาทิเสสนิพพาน (นิพพานยังมีอุปาทิเหลือ — Saupàdisesa-nibbàna: Nibbàna
with the substratum of life remaining)

2. อนุปาทิเสสนิพพาน (นิพพานไมมีอุปาทิเหลือ — Anupàdisesa-nibbàna: Nibbàna

without any substratum of life remaining)
หมายเหตุ: ตามคํ าอธิบายนัยหนึ่งวา

1. = ดับกิเลส ยังมีเบญจขันธเหลือ (= กิเลสปรินิพพาน — Kilesa-parinibbàna: extinction

of the defilements)
2. = ดับกิเลส ไมมีเบญจขันธเหลือ (= ขันธปรินิพพาน — Khandha-parinibbàna: extinc-

tion of the Aggregates) หรือ

1. = นิพพานของพระอรหันตผูยังเสวยอารมณที่นาชอบใจและไมนาชอบใจทางอินทรีย 5 รับรู
สุขทุกขอยู

2. = นิพพานของพระอรหันตผูระงับการเสวยอารมณทั้งปวงแลว

It.38. ขุ.อิติ.25/222/258.
อีกนัยหนึ่งกลาวถึงบุคคลวา

1. สอุปาทิเสสบุคคล = พระเสขะ

2. อนุปาทิเสสบุคคล = พระอเสขะ

A.IV.379. องฺ.นวก.23/216/394.

[28] บัญญัติ 2 และ 6 (การกํ าหนดเรียก หรือ สิ่งที่ถูกกํ าหนดเรียก, การกํ าหนดตั้งหรือ
ตราไวใหเปนที่รูกัน — Pa¤¤atti: designation; term; concept)