Page 96 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[93] 96 พจนานุกรมพุทธศาสตร

[,,] ปหาน 3 (การละกิเลส — Pahàna: abandonment) คือ วิกขัมภนปหาน ตทังคปหาน
และสมุจเฉทปหาน มีรวมอยูใน ปหาน 5.

ดู [224] นิโรธ 5.

Vism.693. วิสุทฺธิ.3/349.

[93] ปญญา 3 (ความรอบรู, รูทั่ว, เขาใจ, รูซึ้ง — Pa¤¤à: wisdom; knowledge;

understanding)
1. จินตามยปญญา (ปญญาเกิดแตการคิดพิจารณาหาเหตุผล — Cintàmaya-pa¤¤à:

wisdom resulting from reflection; knowledge that is thought out)

2. สุตมยปญญา (ปญญาเกิดแตการสดับการเลาเรียน — Sutamaya-pa¤¤à: wisdom
resulting from study; knowledge that is learned from others)
3. ภาวนามยปญญา (ปญญาเกิดแตการฝกอบรมลงมือปฏิบัติ — Bhàvanàmaya-pa¤¤à:

wisdom resulting from mental development; knowledge that is gained by

development or practice)

D.III.219; Vbh.324. ที.ปา.11/228/231; อภิ.วิ.35/804/438.

[94] ปาฏิหาริย 3 (การกระทํ าที่กํ าจัดหรือทํ าใหปฏิปกษยอมได, การกระทํ าที่ใหเห็นเปน

อัศจรรย, การกระทํ าที่ใหบังเกิดผลเปนอัศจรรย — Pàñihàriya: marvel; wonder; miracle)
1. อิทธิปาฏิหาริย (ปาฏิหาริยคือฤทธิ์, แสดงฤทธิ์ไดเปนอัศจรรย — Iddhi-pàñihàriya:

marvel of psychic power)

2. อาเทศนาปาฏิหาริย (ปาฏิหาริยคือการทายใจ, รอบรูกระบวนของจิตจนสามารถกํ าหนด
อาการที่หมายเล็กนอยแลวบอกสภาพจิต ความคิด อุปนิสัยไดถูกตองเปนอัศจรรย — âdesanà-

pàñihàriya: marvel of mind-reading)
3. อนุสาสนีปาฏิหาริย (ปาฏิหาริยคืออนุศาสนี, คํ าสอนเปนจริง สอนใหเห็นจริง นํ าไปปฏิบัติ

ไดผลสมจริง เปนอัศจรรย — Anusàsanã-pàñihàriya: marvel of teaching)
ใน 3 อยางนี้ พระพุทธเจาทรงรังเกียจอิทธิปาฏิหาริยและอาเทศนาปาฏิหาริย แตทรง

สรรเสริญอนุสาสนีปาฏิหาริยวาเปนเยี่ยม

D.I.211; A.I.170; Ps.II.227. ที.สี.9/339/273; องฺ.ติก.20/500/217; ขุ.ปฏิ.31/718/616.
[95] ปาปณิกธรรม 3 (ปาปณิกังคะ: หลักพอคา, องคคุณของพอคา — Pàpaõika-

dhamma: qualities of a successful shopkeeper or businessman)
1. จักขุมา ตาดี (รูจักสินคา ดูของเปน สามารถคํ านวณราคา กะทุนเก็งกํ าไรแมนยํ า —

Cakkhumà: shrewd)

2. วิธูโร จัดเจนธุรกิจ (รูแหลงซื้อแหลงขาย รูความเคลื่อนไหวความตองการของตลาด สามารถ
ในการจัดซื้อจัดจํ าหนาย รูใจและรูจักเอาใจลูกคา — Vidhåro: capable of administering