Page 44 - พระราชประวัติ รัชกาลที่ 5

ปวารณากันว่าจะคิดว่าฉนเปนลูก ฉันก็จะคิดว่าเปนแม่ตั้งแต่นี้ไป ทุกวันเป็นแต่จูบฉัน วันนี้ตกเปนแม่ลูกกัน
แล้ว เอียงพระปรางให้ฉันจูบ บรรดาลูกทั้งผู้หญิงผู้ชายนับว่าเปนพี่น้องกัน ต่างคนต่างจูบกันกัปฉันทุกคน...”

ความสนิทชิดเชื้อกันของทั้งสองพระราชวงศ์นี้ เป็นเหตุผลส าคัญที่ท าให้ฝรั่งเศสต้องเปลี่ยนทิศทาง
ั
ความสัมพนธ์ต่อไทย (รัชกาลที่ 5 เสด็จฯ รัสเซีย ก่อนฝรั่งเศส) เพราะนอกจากบทบาทของรัสเซียซึ่งเป็น
ั

มหาอานาจยุโรปแล้ว ฝรั่งเศสกับรัสเซียยังมีสนธิสัญญาพนธมิตรต่อกัน ซึ่งสนธิสัญญาฉบับนี้มีความส าคัญต่อ
ฝรั่งเศสมาก หลังจากเยอรมนีปล่อยให้ฝรั่งเศสโดดเดี่ยวอยู่หลายปี และด้วยท่าทีของรัสเซียที่ได้ถือเอาเอกราช
ของสยามเป็นเรื่องส าคัญที่สุด ดังความปรากฏในพระราชโทรเลข ส่งจากเมืองปีเอตร์ฮอฟ ลงวันที่ 5
ุ
กรกฎาคม ค.ศ. 1897 ถึงพระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าเทวัญอไทยวงศ์ กรมหลวงเทวะวงศ์วโรปการ (พระ
ยศในขณะนั้น) เสนาบดีกระทรวงต่างประเทศความว่า“ฉันได้พดกับเอมเปรอ แลภายหลังกับเคาน์มูราวิฟ ใน
ู
เรื่องที่เรามีความล าบากกับฝรั่งเศส ไม่เฉพาะแต่เรื่องคนโทษทั้ง 2 ได้พดตลอดถึงเรื่องริยิศเตรชั่นด้วย ท่านทั้ง
ู
สอง เหนความล าบากของเราเหมือนกับที่เราเหนทุกประการ รับจะช่วยโดยทางไมตรี เพอจะชี้แจงให้ฝรั่งเศส
ื่
เห็นทางปรโยชแลใช้ปรโยชโดยกว้าง คือการที่ฝรั่งเศสท าอยู่กับเราเดี๋ยวนี้ใช่ว่าเปนประโยชน์ต่อฝรั่งเศสเลย
ู
เปนแต่ท าให้กับอังกฤษทั้งสิ้น แต่จะรับเปนแน่ว่าฝรั่งเศสจะท าตามฤาไม่ยังไม่ได้ จะเรียกทูตฝรั่งเสศมาพด แล
ให้ร่างหนังสือ ถึงมองซิเออ ฮาโนโตมาให้ดูจะให้เราทราบเมื่อกลับจากมอสโก การที่รัสเซียรับแขงแรงนี้เพราะ

ฮาโนโตให้ทูตมาพดกับเสนาบดีว่าการต่างประเทศ เพอจะให้ช่วยจัดการให้ตกลงกันส าหรับเราจะได้ไปปา
ู
ื่
ริศ แต่มีโกหกในนั้นเปนอันมาก ที่นี่เขาเตรียมอยู่ก่อนแล้ว ที่จะจัดการให้เราดีกับฝรั่งเสศ ก่อนเวลาที่เรามาถึง
ื่
เข้าใจว่าคงจะเป็นผลดีมาก แต่เราไม่ได้ขอให้รัสเซียช่วยตัดสินเลย เราไว้ท่า เปนแต่เพอนคนหนึ่ง จะช่วยชี้แจง
ให้เพื่อน 2 คนดีกันเท่านั้น”
การรับรองให้ความช่วยเหลือของรัสเซียในครั้งนี้ นับว่าได้ปลดเปลื้องความขุ่นข้องหมองพระทัยอน
ั
เกิดจากภาวะสุ่มเสี่ยงในเอกราชของสยาม ดังพระราชโทรเลขถึงสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรีฯ ผู้ส าเร็จ
ราชการแผ่นดิน จากเมืองบาเดน-บาเดน ลงวันที่ 8 ตุลาคม ร.ศ. 116 ซึ่งทรงได้พบกับพระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2
อกครั้งหลังจากทรงเจรจาความกับฝรั่งเศสที่ปารีสแล้ว ความตอนหนึ่งว่า“...เอมเปอเรอทรงรับที่จะช่วยโดย
ี
แขงแรง แกรนด์ดุกก็อดหนุนรับรองฉันเหมือนกัน บัดนี้ฉันเหนได้แล้วว่า การที่ฉันมานี้ เปนประโยชน์แก่กรุง
ุ
สยามโดยแท้จริง...”