Page 199 - เคมีสำหรับครู 2

เคมีสำหรับครู 2 (Chem. for teachers 2) 175

5.2.9.3B การฟอกจางสีด่างทับทิมของอัลไคน์
ั
เนื่องด้วยอลไคน์เป็นไฮโดรคาร์บอนไม่อิ่มตัวเหมือนอัลคีนจึง
สามารถเกิดปฏิกิริยากับสารละลายด่างทับทิมได้ โดยหากอัลไคน์นั้นเป็นอัลไคน์ที่มี พันธะ 3 อยู่ปลาย
สายโซ่ หรือ มีลักษณะ ⸾–C≡C–H จะให้สารผลิตภัณฑ์เป็น กรดคาร์บอกซิลิก และตะกอนสีน้ำตาล

ของ MnO2 ตัวอย่างปฏิกิริยาดังแสดง

แต่หากพันธะสามของอัลไคน์ไม่ได้อยู่ที่ปลายจะได้สารผลิตภัณฑ์เป็นไดคีโตน ดังแสดง

5.2.9.4 ปฏิกิริยาของสารประกอบอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน

เบนซีนที่จัดเป็นสารประกอบอะโรมาติกนั้น จะไม่เกิดการฟอกจางสีกับ
สารละลาย Br2 และสารละลายด่างทับทิมทั้งในที่มืดและสว่าง แต่จะเกิดปฏิกิริยาแทนที่แทน โดยเมื่อ
ใช้เบนซีนทำปฏิกิริยากับ Br2 โดยมี FeBr3 เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา ภายใต้สภาวะที่เหมาะสม H อะตอม
ของเบนซีนจะถูก Br แทนที่ 1 อะตอม เกิด bromobenzene เป็นสารผลิตภัณฑ์และเกิด by

product เป็น HBr ตัวอย่างปฏิกิริยาดังแสดง

ตัวอย่างที่ 5.4 | ปฏิกิริยาของสารประกอบไฮโดรคาร์บอน
โจทย ์ สาร X , Y , Z เป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอน เมื่อสาร X และ Y ทำปฏิกิริยากับ
สารละลายโบรมีน และสาร Z ทำปฏิกิริยากับออกซิเจนจะเกิดปฏิกิริยาดังสมการ

จงระบุสูตรโมเลกุลของสาร X, Y และ Z