Page 200 - เคมีสำหรับครู 2

176 เคมีอินทรีย์

ตัวอย่างที่ 5.4 | ปฏิกิริยาของสารประกอบไฮโดรคาร์บอน

วิธีคิด ในสมการที่ (1) จะเห็นว่าฝั่งสารผลิตภัณฑ์มี HBr เกิดขึ้น นั่นหมายความว่า Br2 ไป
แทนที่ H อะตอมในสารประกอบอัลเคน ดังนั้นปฏิกิริยานี้จึงเป็นปฏิกิริยาแทนที่ของ

อัลเคน และสาร X ควรเป็นอัลเคน

จากสูตรทั่วไปของอัลเคน CnH2n+2 สาร X มีสูตรเป็น C4H10

ในสมการที่ (2) จะเห็นว่าฝั่งสารผลิตภัณฑ์มีผลิตภัณฑ์เพียงตัวเดียว คือ C4H8Br2
ดังนั้นปฏิกิริยานี้ต้องเป็นปฏิกิริยาการเติมลงในไฮโดรคาร์บอนที่ไม่อิ่มตัว ซึ่งมีสาร 2

ชนิดที่เป็นไปได้คือ อัลคีน และอัลไคน์ แต่มี Br จำนวน 2 อะตอมในสูตร C4H8Br2
แสดงว่า Br2 เติมไป 1 โมเลกุล
ดังนั้น ปฏิกิริยานี้จึงเป็นปฏิกิริยาการเติมของอัลคีน และสาร Y ควรเป็นอัลคีน

จากสูตรทั่วไปของอัลคีน CnH2n สาร Y มีสูตรเป็น C4H8

ในสมการที่ (3) นั้นจากสมการที่ดุลแล้วจะพบว่าสารตั้งต้น Z จะต้องมี C จำนวน 6
อะตอม เพราะเลขหน้า CO2 เป็น 6 และสาร Z ต้องเป็นสารที่มี H อยู่ 12 อะตอม สาร
Z เป็นสารที่ไม่มี O เป็นองค์ประกอบเพราะฝั่งสารผลิตภัณฑ์ มีจำนวน O อะตอมรวม

ทั้งสิ้น 18 อะตอม ฝั่งสารตั้งต้นก็มี O อะตอมครบ 18 อะตอม (ตรง 9O2)

ดังนั้น สูตรของสาร Z คือ C6H12

5.3 สารอินทรีย์ที่มีธาตุออกซิเจนเป็นองค์ประกอบของหมู่ฟังก์ชัน

สารอินทรีย์ที่มีธาตุออกซิเจนเป็นองค์ประกอบของหมู่ฟังก์ชันนั้น ได้แก่ แอลกอฮอล์ อีเธอร์
อัลดีไฮด์ คีโตน กรดคาร์บอกซิลิกและเอสเทอร์ ลักษณะและปฏิกิริยาของสารแต่ละตัวจะอธิบายใน

รายละเอียดต่อไป

5.3.1 แอลกอฮอล์และอีเธอร์
แอลกอฮอล์ เป็นสารอินทรีย์ที่มีหมู่ hydroxyl (–OH) เป็นหมู่ฟังก์ชัน สูตรทั่วไปเป็น R-

OH ตัวอย่างของแอลกอฮอล์ดังแสดงในภาพที่ 5.6