Page 17 - Local Vegetables

16.ส้มโอ

ชอวิทยำศำสตร์ : Citrus maxima (Burm.f.) Merr.

ื
่
่
ื
ชอวงศ์ : Rutaceae
ื
ชอสำมัญ : Pummelo
่
่
่
ู
ชออืนๆ : โกร้ยตะลอง (เขมร), มะขุน มะโอ (ภำคเหนือ), ลีมำบำลี (มลำย-ยะลำ), สังอู (กะเหรี่ยง-แม่ฮองสอน), ส้มโอ (ทั่วไป)
ื
่
ถิ่นก ำเนด : หมู่เกำะมลำย อินเดีย จีน และไทย
ู
ิ
กำรขยำยพันธุ์ : เพำะเมล็ด ตอนกิ่ง ติดตำ ทำบกิ่ง
่
็
ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์ : ไม้ยืนต้นขนำดกลำงคอนข้ำงใหญ แตกกงก้ำนมำกเปนพุ่ม กิ่งอ่อนปกคลุมด้วยขนสั้นๆมีหนำมรปรำงยำวขนำด 1-5
ิ่
่
ู
่
็
ซม. ใบ รปไข่ยำว ส่วนของแผ่นใบมองเห็นเปนรอยเว้ำ แยกเปน 2 ส่วนอย่ำงชัดเจนขนำด
ู
็
แผ่นใบส่วนบนกว้ำงประมำณ 2-7 ซม. ยำวประมำณ 10-12 ซม. แผ่นใบส่วนล่ำงมีลักษณะปก
ี
ู
็
มีขนำดเล็กกว่ำส่วนบน ดโดยรวมเปนรปคล้ำยหัวใจ ใต้ใบมีขนอ่อนนมปกคลุมอย่ ดอกเปน
็
ู
ู
ุ่
้
่
็
็
่
ดอกเดี่ยว แตอำจพบออกเปนชอตำมมุมใบหรือปลำยยอด เปนดอกสมบูรณ์เพศ กลีบเลียงสี
ู
ุ
ุ
็
เขียว 5 กลีบ กลีบดอกสีขำวขุ่น 5 กลีบ เกสรตัวผ้เชื่อมติดกันเปนกล่มประมำณ 4-5 กล่ม อับ
่
่
ละอองเกสรสีเหลือง เกสรตัวเมียมีรังไข่ทีแบ่งเปน 11-16 ชองผลชนิด berry ขนำดปำนกก
็
่
่
้
่
่
ลำงถึงใหญ มีรปรำงหลำยแบบ เชน ทรงกลม ทรงแปน หรือผลยำวมีจุกคล้ำยผลสำลี ผลอ่อน
ู
สีเขียว ผลแกสีเขียวอ่อน หรืออมเหลือง เปลือกชั้นนอกมีลักษณะเหนียว มีตอมน ้ำมัน(oil
่
่
gland) กระจำยทั่วไปตำมผิวของผล เปลือกชั้นกลำง สีขำวหรือสีชมพู มีลักษณะอ่อนนม หนำ
ุ่
ประมำณ1 - 2.3 ซม. เปลือกผลชั้นในบำงส่วนเจริญเปนถุงน ้ำหวำน (juice sac) เปนส่วนที ่
็
็
้
้
รับประทำนได้ มีสีขำว ครีม ชมพู หรืvแดง รสชำติเปรียว หรือเปรียวอมหวำน จนถึงหวำนสนิท
ุ
บำงพันธ์อำจมีรสขมปนบ้ำง

ประโยชน์ :
1. ทำงอำหำร บริโภคเนือผลสดเปนผลไม้ เปลือกชั้นกลำงน ำมำเชื่อมเปนของหวำน หรือน ำมำกวนปรุงรสเปนส้มโอสำมรสได้
้
็
็
็
2. ทำงสมุนไพร ใบ แก้ท้องอืดแนน ต ำพอกศีรษะแก้ปวดหัว ดอก ขับลม ขับเสมหะ
่
่
่
ผล ชวยขับเสมหะแนนท้อง จุกเสียด ไส้เลือน ต้มน ้ำอำบแก้คัน เมล็ด แก้ปวดท้อง รำก
แก้หวัด แก้ไอ ปวดกระเพำะอำหำร
ที่มำ: ส้มโอ (nakhonpathom.go.th)