Page 46 - Local Vegetables
P. 46
45.มะหวดขำ
่
ชอสมุนไพร: มะหวด
่
ื
ชออืนๆ: สีหวด (นครรำชสีมำ) ก ำซ ำ กะซ ่ำ มะหวด
่
ื
่
(ภำคกลำง) ชันร มะหวดบำท มะหวดลิง (ภำค
ู
ตะวันออกเฉยงใต้) ก ำจ ำ (ภำคใต้) ซ ำ (ทั่วไป) น ำซ ำ
ี
่
มะจ ำ (ภำคใต้) มะหวดปำ หวดคำ (ภำค
ี
ตะวันออกเฉยงเหนือ) สีฮอกน้อย หวดลำว
่
(ภำคเหนือ) หวดฆำ (อุดรธำนี)
ื
่
ชอวิทยำศำสตร์: Lepisanthes rubiginosa
(Roxb.) Leenh.
ชื่อพ้อง: Sapindus rubiginosus
ชื่อวงศ์: SAPINDACEAE
ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์:
็
ู
่
่
ไม้พุ่มผลัดใบ หรือไม้ยืนต้นขนำดเล็ก สงได้ถึง 15 เมตร เปลือกต้นสีน ้ำตำล แตกเปนรองตำมยำว กิ่งก้ำนมีขนละเอียด เมือยังอ่อนอย ่ ู
ู่
็
ู
็
่
ู
มีขนสั้นๆ กิ่งแขนงรปทรงกระบอกเปนรอง ทรงพุ่มกลมหรือรปไข่ ใบเปนใบประกอบแบบนนกปลำยค เรียงเวียนสลับ แกนกลำงใบประกอบยำว
ู่
ุ่
10-30 เซนติเมตร ใบย่อย มี 3-6 ค รปไข่ถึงรปไข่กลับ กว้ำง 2-11 เซนติเมตร ยำว 3-30 เซนติเมตร ปลำยใบแหลม โคนใบสอบ ผิวใบมีขนนมปก
ู
ู
่
่
็
คลุมทั้งสองด้ำน แผ่นใบบำงแตคอนข้ำงเหนียว และย่นเปนลอน สีเขียวเข้ม ผิวใบด้ำนล่ำงสีอ่อนกว่ำ ใบอ่อนสีน ้ำตำลอมเขียว ดอก สีขำวถึงสี
เหลืองอ่อนๆ ออกเปนชอแบบชอแยกแขนงตั้ง จำกปลำยยอดหรือซอกใบใกล้ปลำยยอด ยำวถึง 50 เซนติเมตร ดอกย่อยขนำดเล็ก สีขำว มีกลิน
่
็
่
่
หอมอ่อนๆ แยกเพศ เส้นผ่ำศนย์กลำงดอก 0.8-1 เซนติเมตร กลีบดอกสีขำว กลีบดอก 4-5 กลีบ เกลียงหรือมีขนนม โคนกลีบแคบ มีขนและมี
ู
้
ุ่
ู
้
่
ู
เกล็ดเล็กๆ 1 เกล็ด ทีมีสันนน 2 สัน เกสรเพศผ้ 8 อัน ก้ำนเกสรมีขนสีน ้ำตำลอ่อน ก้ำนเกสรตัวเมียยำว ไม่มีขน กลีบเลียง 5 กลีบ รปครึ่งวงกลม
ู
ู
้
กลีบนอก 2 กลีบ เล็กกว่ำกลีบใน มีขนด้ำนนอก ผลสดแบบมีเนือ รปรีเว้ำเปนพู ผิวเกลียง กว้ำง 0.5-1 เซนติเมตร ยำว 1.5-2 เซนติเมตร ผลอ่อน
้
็
ู
็
่
็
้
้
สีเขียว แล้วเปลียนเปนสีเหลืองแดงจนแกจัดสีม่วงด ำ มี 2 พู ผิวเกลียง เปลือกและเนือบำง เมล็ดสีน ้ำตำลด ำ เปนมัน มี 1 เมล็ด รปทรงรีแกมขอบ
่
ขนำน พบตำมปำเต็งรัง และปำดิบแล้ง ทีควำมสงตั้งแตระดับทะเลปำนกลำงถึง 300-1,200 เมตร ออกดอกรำวเดือนกุมภำพันธ์ถึงมีนำคม ติดผล
่
ู
่
่
่
รำวเดือนเมษำยนถึงพฤษภำคม
ที่มำ: http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=266
