Page 67 - Local Vegetables

66.ลิ้นฟำ
้

่
ื
ชอสมุนไพร: เพกำ
่
ชออืนๆ: ลินฟำ(เลย) ลินก้ำง ลินช้ำง(ไทยใหญ) เพกำ (ภำคกลำง) มะลิดไม้
ื
้
้
่
่
้
้
มะลินไม้ ลิดไม้ (ภำคเหนือ) หมำกลิ้นก้ำง หมำกลินซ้ำง (ฉำน ภำคเหนือ) กำ
้
้
่
โด้โด้ง (กะเหรี่ยง กำญจนบุรี) ด๊อกก๊ะ ดอก๊ะ ดุแก (กะเหรี่ยง แม่ฮองสอน)
เบโก (มำเลย์ นรำธิวำส)
่
ื
ชอวิทยำศำสตร์: Oroxylum indicum (L.) Kurz
ื
่
ชอวงศ์: BIGNONIACEAE
ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์:ไม้ยืนต้น กึ่งผลัดใบหรือไม่ผลัดใบ สง 5-12 เมตร
ู
เรือนยอดเล็ก กิ่งเปรำะหักง่ำย แตกกิ่งก้ำนน้อย ต้นทีมีอำยุน้อยมีกิ่งใหญตรง
่
่
กลำงกิ่งเดียว เปลือกเรียบ มีใบเปนกล่มตรงกลำง คล้ำยกับต้นปำล์ม
ุ
็
ภำยหลังจำกออกดอก ล ำต้นจะแยกเปนกิ่งระเกะระกะ เปลือกต้น สีน ้ำตำล
็
ครีมอ่อน หรือเทำอ่อน แตกเปนสะเก็ดสีเหลียม และแผลของใบยำวถึง 150
่
็
่
่
ู
เซนติเมตร เกิดจำกใบทีรวงไปแล้ว ล ำต้นและกิ่งก้ำนมีรระบำยอำกำศ
่
็
่
กระจำยอย่ทั่วไป เปลือกล ำต้นเรียบสีเทำ มีรอยแผลเปน จำกกำรหลุดรวง
ู
ของใบ ใบประกอบแบบขนนก 3 ชั้น ปลำยคี่ ใบขนำดใหญ ยำว 60-200
่
เซนติเมตร เรียงตรงข้ำมกันอย่บริเวณปลำยกิ่ง ใบย่อยรปไข่ หรือรปไข่แกม
ู
ู
ู
วงรี กว้ำง 4-8 เซนติเมตร ยำว 6-12 เซนติเมตร ปลำยยำว ขอบใบเรียบ ฐำน
้
ใบสอบแคบ ใบเกลียง หรือมีขนสีขำวสั้นๆ ด้ำนล่ำง ท้องใบนวล ก้ำนใบ
่
บนสุดแยกออก 1 ครั้ง ก้ำนใบกลำงแยก 2 ครั้ง และก้ำนใบล่ำงแยก 3 ครั้ง ท ำให้เห็นใบทั้งหมดเปนรปสำมเหลียม ก้ำนใบย่อยยำว 5-8
็
ู
็
่
่
่
่
่
มิลลิเมตร ก้ำนใบข้ำง และก้ำนใบร่วมโค้งพองออกทีฐำนและทีข้อ ก้ำนใบยำว 0.5-2 เมตร ดอกชอขนำดใหญแบบกระจะ ออกทีปลำยยอดเปน
กระจุก มีดอกย่อย 20-35 ดอก จะบำนพร้อมกันครำวละ 2-3 ดอก ก้ำนช่อดอกยำว 60-180 เซนติเมตร ยื่นออกมำนอกทรงพุ่มของยอด ดอกย่อย
ขนำดใหญ 8-12 เซนติเมตร กลีบดอกสีนวลแกมเขียวโคนกลีบเปนหลอดสีม่วงแดง หรือม่วงด้ำนนอก หลอดกลีบดอกยำว 2-4 เซนติเมตร รปแตร
ู
็
่
่
ุ
่
ู
่
กลีบดอกหนำ ขอบย่น ไม่มีพู หรือพูไม่เท่ำกัน มีตอมกระจำยอย่ด้ำนนอก ด้ำนในมีขนหนำแนน ดอกบำนตอนกลำงคืน มีกลินสำบฉน และร่วง
ตอนเช้ำ มักจะมีดอกและผลในกิ่งเดียวกัน เกสรตัวผ้ 5 อัน ติดกับหลอดดอก โคนก้ำนมีขน เกสรตัวเมียมี 1 อัน กลีบเลียงยำว 2-4 เซนติเมตร มี
้
ู
้
่
ู
้
็
กลีบเลียง 5 กลีบ เชื่อมติดกันเปนรปทรงกระบอก ปลำยไม่แยกเปนกลีบอย่ำงเด่นชัด เมือเปนผล กลีบเลียงนีจะเจริญเปนเนือแข็งมำก ผลเปนฝัก
็
็
้
็
้
็
่
้
ู
แบน โค้งเล็กน้อยทีฐำน มีสันเล็กๆทีด้ำนข้ำง คล้ำยรปลิน ห้อยอย่เหนือเรือนยอด กว้ำง 6-10 เซนติเมตร ยำว 30-120 เซนติเมตร สีน ้ำตำลเข้ม สี
ู
่
่
ู
็
่
่
ี
่
แดง ติดฝักยำก ฝักเปนรปดำบ เมือแกจะแตกเปน 2 ซีก เมล็ดแบนสีขำว ขนำด 4-8 เซนติเมตร มีปกบำงโปรงแสง พบบริเวณปำเต็งรัง ปำทุ่ง ปำ
็
่
่
็
ผสมผลัดใบ บริเวณ ไร สวน ออกดอกชวงเดือนมีนำคมถึงกรกฎำคม ยอดอ่อนรสชำติขม และดอก น ำมำลวกกินเปนผัก ฝักแกทียังไม่แข็งจะมีรส
่
่
่
่
็
ขมใช้ประกอบอำหำรได้ แตต้องท ำให้รสขมหมดไปโดยกำรเผำไฟให้ผิวไหม้เกรียม แล้วขูดผิวทีไฟไหม้ออก น ำมำหั่นเปนฝอย แล้วคั้นน ้ำหลำยๆ
่
่
หน แล้วจึงน ำมำปรุงอหำรได้ เชน ผัด แกง เปนผักจิมน ้ำพริก
่
็
้
ที่มำ: http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=84