Page 49 - ห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอินทรีย์
P. 49
37
หรือรวมกลุ่มกันผลิต การขนส่งสารชีวภาพที่ซื้อมาจากแหล่งจำหน่ายเกษตรกรจะรับภาระการขนส่งเอง โดยจะ
ซื้อมาพร้อมกับปุ๋ย ไม่เสียค่าใช้จ่ายในการขนส่ง สำหรับการจัดเก็บสารชีวภาพเกษตรกรจะเก็บในโรงเรือนแยก
จากเมล็ดพันธุ์ หรือจัดเก็บไว้บริเวณบ้าน โดยใส่กล่องแยกเก็บไว้
2) การปฏิบัติการ (Operations) เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเพาะปลูกของเกษตรกร ได้แก่
การเตรียมดิน การปลูก การดูแลรักษา และการบริหารจัดการน้ำ
- การเตรียมดิน เกษตรกรมีการส่งดินไปตรวจวิเคราะห์ ผลวิเคราะห์ดินมีความอุดมสมบูรณ์
เนื่องจากทำการเกษตรแบบอินทรีย์ การบำรุงดินจะใช้สารอินทรีย์ปรับสภาพดิน สำหรับพื้นที่ที่เป็นดินเปรี้ยว
จะใช้โดโลไมท์ เป็นสารปรับสภาพดิน เพื่อปรับโครงสร้างดิน ลดความเป็นกรด ขั้นตอนการเตรียมดินก่อนการ
ปลูกข้าว จะประกอบด้วย 3 ขั้นตอน
ขั้นตอนที่ 1 การไถดะ เป็นการไถครั้งแรกตามแนวยาวของพื้นที่นา ไถดะจะช่วยพลิกดิน
ื่
ให้ดินชั้นล่างได้ขึ้นมาสัมผัสอากาศ ออกซิเจน และเป็นการตากดินเพอทำลายวัชพืช โรคพืชบางชนิด การไถดะ
จะเริ่มทำเมื่อฝนตกครั้งแรกในปีฤดูกาลใหม่ หลังจากไถดะจะตากดินเอาไว้ประมาณ 1-2 สัปดาห์
ขั้นตอนที่ 2 การไถแปร จะช่วยพลิกดินที่กลบไว้ขึ้นมาอีกครั้ง เพื่อทำลายวัชพืชที่ขึ้นใหม่
และเป็นการย่อยดินให้มีขนาดเล็กลง และทำลายต้นอ่อนของวัชพืช หลังจากนั้นระบายน้ำเข้านา ขังน้ำไว้ 2-3
สัปดาห์
ขั้นตอนที่ 3 การทำเทือก หลังการระบายน้ำออกจะทำการตีเทือก และปรับพื้นที่ผิว
หน้าดินให้สม่ำเสมอ
ขั้นตอนการเตรียมดินส่วนใหญ่เกษตรกรจ้างผู้รับจ้าง ค่าจ้างแตกต่างกันในแต่ละกิจกรรม
การไถดะใช้รถแทรกเตอร์ ค่าจ้างไร่ละ 250 บาท การไถแปร ใช้รถแทรกเตอร์ ค่าจ้างไร่ละ 200 บาท และการ
ทำเทือกใช้รถไถเดินตาม ค่าจ้างไร่ละ 200 บาท
- การปลูก วิธีการปลูกมี 3 วิธี คือ หว่านน้ำตม นาดำ และวิธีหยอดข้าว
การปลูกข้าวแบบนาหว่านน้ำตม เมล็ดพันธุ์ข้าวจะต้องแช่น้ำ 24 ชั่วโมง และบ่มข้าวโดยนำ
เมล็ดพันธุ์ขึ้นมาวางบนพื้นที่น้ำไม่ขัง และมีการถ่ายเทอากาศดี นำกระสอบป่านชุบน้ำจนชุ่มมาหุ้มเมล็ดพันธุ์
โดยรอบ นานประมาณ 24 ชั่วโมง เมล็ดข้าวก็จะงอกเป็นตุ่มตา จะหว่านข้าวเมื่อทำเทือกเสร็จ เมล็ดข้าวซึ่งหนัก
กว่าตะกอนจะตกถึงผิวดินก่อน ส่วนตะกอนก็จะตกลงไปทับเมล็ดข้าวอีกทีหนึ่งทำให้น้ำไม่สามารถพัดพาเมล็ด
ข้าวงอกลอยไปที่อื่นได้ เกษตรกรส่วนใหญ่จะจ้างหว่าน ค่าจ้าง 50 – 60 บาทต่อไร่ เครื่องหว่านเป็นของเจ้าของ
นา หรือถ้าเป็นของคนรับจ้าง จะต้องล้างเครื่องก่อน เพื่อป้องกันการปนจากข้าวที่ไม่ใช่อินทรีย์
ผู้รับจ้างหว่านต้องมีความชำนาญ เนื่องจากเกษตรกรใช้เมล็ดพันธุ์น้อยกว่าของเกษตรกรที่ปลูกข้าวทั่วไป
พื้นที่ 1 ไร่ ใช้เมล็ดพันธุ์ 10 – 25 กิโลกรัม
การปลูกข้าวแบบนาดำ เป็นวิธีการทำนาที่มีการนำเมล็ดข้าวไปเพาะในแปลง (แปลงกล้า)
ให้งอกเป็นต้นกล้า แล้วถอนต้นกล้าไปปักดำในแปลงนาที่เตรียมไว้ ต้นกล้าที่ใช้ในการดำนาเกษตรกรจะมีทั้งที่
เกษตรกรจ้างเพาะกล้า ค่าจ้างเพาะกล้าถาดละ 12 บาท 1 ไร่ ใช้กล้า 50 ถาด หรือเกษตรกรเพาะต้นกล้าเอง
