Page 51 - ห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอินทรีย์
P. 51
39
- การดูแลรักษา จะประกอบด้วย การใส่ปุ๋ย การใส่สารชีวภาพบำรุงระหว่างปลูก การใส่
สารชีวภาพกำจัดวัชพืช ศัตรูพืช
การใส่ปุ๋ย การใส่ปุ๋ยคอกเพื่อรองพื้นก่อนปลูก จะใช้ปุ๋ยคอกประมาณไร่ละ 50 กิโลกรัม
ต้องใช้คนหว่าน เนื่องจากปุ๋ยคอกไม่เป็นเม็ด ค่าจ้างคิดเป็นวัน วันละ 300 บาท หรือกระสอบละ 50 บาท
สำหรับเกษตรกรที่ใช้ปุ๋ยพืชสดเพื่อปรับปรุงบำรุงดิน ด้วยการปลูกปอเทืองก่อนการทำนา จะมีขั้นตอน คือ
ไถพรวนดินแล้วหว่านเมล็ดพันธุ์ปอเทือง ขณะดินเปียกหมาดๆ โดยใช้เมล็ดพันธุ์ปอเทือง 5 กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1
ไร่ เมื่อครบ 45 วัน ไถกลบแล้วปล่อยให้ย่อยสลายประมาณ 2 สัปดาห์ จึงปลูกข้าว ระหว่างปลูกข้าวเกษตรกร
จะใส่ปุ๋ย 2 - 3 ครั้ง การใส่ปุ๋ยอินทรีย์ครั้งแรกนาหว่านจะใส่ในช่วงระยะกล้า ถ้าเป็นนาดำใส่หลังปักดำ 7 - 10 วัน
ครั้งที่สองจะใส่เมื่อข้าวอายุประมาณ 90 วัน ช่วงก่อนตั้งท้อง เกษตรกรบางรายจะใส่ปุ๋ยช่วงข้าวอายุประมาณ
45 วัน ซึ่งเป็นระยะแตกกอด้วย ปริมาณปุ๋ยไร่ละ 50 กิโลกรัม ปุ๋ยอินทรีย์มีความชื้นสูง การหว่านปุ๋ยค่อนข้าง
ยาก ค่าจ้างหว่านไร่ละ 50 - 80 บาท
การใส่สารชีวภาพบำรุงระหว่างปลูก สารชีวภาพที่เกษตรกรใช้มีความหลากหลายตาม
่
วัตถุดิบที่สามารถหาได้ในท้องถิ่น ได้แก
น้ำหมักผลไม้ วิธีใช้จะเทใส่ทางน้ำเข้า ให้ไหลลงพร้อมน้ำเข้านาเพื่อเพิ่มจุลินทรีย์ที่ดี
ลงไปในดินและทำให้ดินร่วนซุย และใช้อัตราส่วน 20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร และฉีดพ่นในนาหลังจากข้าวได้
1 เดือน และช่วงข้าวตั้งท้อง ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการฉีดเป็นช่วงที่อากาศไม่ร้อนจัด เวลาที่เหมาะสมจะเป็น
ช่วงเช้าของวัน หรือฉีดพ่นตอนเย็น ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ปากใบเปิด
น้ำหมักหัวปลา ใช้อัตราส่วน 100 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร เพื่อปรับสภาพดินให้ร่วน
เหมาะแก่การเจริญเติบโต หรือใช้ในนาข้าวช่วงก่อนหว่านข้าว และหลังหว่านข้าว 20 วัน ช่วยเร่งการแตกกอ
และเพิ่มจำนวนต้นต่อกอ รวมทั้งใช้ฉีดพ่นข้าวระยะตั้งท้องด้วย
ฮอร์โมนไข่ จะช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช ใช้อัตราส่วน 20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร
ผสมรวมฉีดพร้อมกับน้ำหมัก การฉีดจะมีทั้งเกษตรกรฉีดเองและจ้างฉีด ซึ่งเครื่องฉีดจะเป็นของเจ้าของนาเอง
เพื่อความมั่นใจว่าจะไม่ปนเปื้อนสารเคมี หากเป็นเครื่องฉีดของผู้รับจ้างจะต้องล้างให้สะอาดก่อนนำมาฉีด
ค่าจ้างฉีดเฉลี่ยไร่ละ 50 บาท
การใส่สารชีวภาพกำจัดศัตรูพืช เกษตรกรส่วนใหญ่ใช้เชื้อราบิวเวอร์เรีย ในการกำจัด
ศัตรูพืช โดยพ่นให้ถูกตัวศัตรูพืช หรือบริเวณที่ศัตรูพืชอาศัยอยู่มากที่สุด และใช้เชื้อราไตรโครเดอร์มา ในการ
กำจัดโรคพืช ช่วงเวลาฉีดพ่นเชื้อราบิวเวอร์เรีย และเชื้อราไตรโครเดอร์มา ควรเป็นช่วงเวลาเย็น ซึ่งมี
สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับการเจริญของเชื้อรา คือ มีความชื้นสูง และแดดอ่อน นอกจากนี้เกษตรกรมีการใช้
สารสะเดาป้องกันและกำจัดหนอนแมลงศัตรูพืชด้วย โดยฉีดป้องกันแมลงก่อนข้าวออกรวง การฉีดสารสะเดา
จะใส่รวมกับเชื้อราแล้วฉีดพร้อมกัน เกษตรกรบางรายจะใช้น้ำส้มควันไม้ร่วมด้วย โดยอัตราส่วนน้ำส้มควันไม ้
ื
1 ลิตร ต่อน้ำ 200 ลิตร ฉีดพ่นในแปลงข้าวที่พบแมลงและหนอนระบาด การฉีดสารชีวภาพกำจัดศัตรูพช
