Page 53 - ห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอินทรีย์

41

3) โลจิสติกส์ขาออก (Outbound Logistics) เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเก็บเกี่ยว สถานที่
จัดเก็บผลผลิต การขนส่งผลผลิต และการแปรรูป

- การเก็บเกี่ยว ผลผลิตข้าวหอมมะลิอินทรีย์ เฉลี่ยไร่ละ 510.22 กิโลกรัมต่อไร่ วิธีการเก็บ
เกี่ยวผลผลิตจะใช้รถเกี่ยวข้าว ส่วนใหญ่จะจ้างเกี่ยว ค่าจ้างไร่ละ 450 – 600 บาท รถเกี่ยวจะเป็นเจ้าประจำ

ที่ใช้บริการกันอยู่ตลอด ถ้าเป็นรถเกี่ยวที่รับเกี่ยวข้าวทั่วไปด้วยจะต้องล้างทำความสะอาดรถเกี่ยวก่อน และใช้

ลมเป่าข้าวที่ติดอยู่ออกให้หมด ข้าวที่เกี่ยวครั้งแรกจะเก็บไว้บริโภคเอง เนื่องจากอาจมีข้าวปนจากรถเกี่ยว
ที่หลงเหลือได้ การเกี่ยวข้าวอินทรีย์กลุ่มผู้ปลูกข้าวอินทรีย์ จะปลูกข้าวพร้อมกัน เมื่อถึงเวลาเก็บเกี่ยวจะเกี่ยว

พร้อมกัน เพื่อลดการปนเปื้อนจากข้าวเคมี กลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกข้าวอินทรีย์ที่มีรถเกี่ยวของกลุ่ม จะมีค่าเกี่ยว

ถูกกว่าทั่วไปประมาณไร่ละ 50 บาท รถเกี่ยวจะเป็นรถสำหรับข้าวอินทรีย์โดยเฉพาะ โดยผลผลิตข้าวเปลือก
หอมมะลิอินทรีย์ ร้อยละ 10 เกษตรกรจะเก็บไว้ทำพันธุ์ ร้อยละ 20 เก็บไว้เพื่อบริโภค ที่เหลือร้อยละ 70 นำไป

จำหน่าย

- สถานที่จัดเก็บผลผลิต ผลผลิตหลังจากเก็บเกี่ยวจะได้ข้าวเปลือกหอมมะลิอินทรีย์
เกษตรกรที่ขายข้าวเปลือกส่วนใหญ่เกี่ยวเสร็จแล้วนำไปจำหน่ายให้โรงสีเลย ความชื้นประมาณร้อยละ 25 - 28

แต่กลุ่มเกษตรกรที่มีสถานที่ตากข้าว เกษตรกรจะนำข้าวมาตากก่อน ความชื้นประมาณร้อยละ 15 จึงจำหน่าย
ื่
ข้าวเปลือกให้โรงสี สำหรับค่าบริการลานตากข้าวคิดค่าใช้จ่ายตันละ 200 บาท ส่วนเกษตรกรที่แปรรูปเพอ
จำหน่ายเป็นข้าวสาร ส่วนใหญ่มีสถานที่จัดเก็บข้าวเปลือกของตนเอง เป็นโรงเรือนสำหรับเก็บข้าวเปลือก

โดยบรรจุข้าวเปลือกไว้ในกระสอบ ประมาณ 25 - 30 กิโลกรัมต่อกระสอบ เกษตรกรที่ไม่มีสถานที่จัดเก็บ
ข้าวเปลือกจะนำไปฝากเก็บไว้ที่โรงสีของกลุ่ม หรือฝากเก็บที่โรงสีเอกชน โดยคิดค่าตากและเก็บตันละ 1,500

บาท ค่ากระสอบบรรจุ กระสอบละ 7 บาท
- การขนส่งผลผลิต การขนส่งข้าวเปลือก เกษตรกรจะรับภาระค่าขนส่งเอง โดยเสียค่าขนส่ง

ข้าวเปลือก ตันละ 100 บาท บรรทุกโดยรถบรรทุก 6 ล้อ ขนาดบรรทุกเที่ยวละประมาณ 8 ตัน หรือเกษตรกร

ขนส่งเอง โดยรถกระบะ 4 ล้อ ขนาดบรรทุกเที่ยวละประมาณ 5 ตัน เสียค่าใช้จ่ายเที่ยวละ 50 บาท รถบรรทุก
้
จะต้องล้างทำความสะอาดก่อน เพื่อป้องกันการปนเปื้อนจากขาวเคมี สำหรับเกษตรกรที่เป็นเครือข่ายโรงสีข้าว
อินทรีย์ โรงสีข้าวอินทรีย์จะรับภาระค่าขนส่งเอง โดยรถบรรทุก 6 ล้อ ขนาดบรรทุกเที่ยวละประมาณ 8 ตัน

- การแปรรูป เกษตรกรที่มีการแปรรูปข้าวสารจำหน่าย จะแบ่งเป็น
เกษตรกรมีสถานที่แปรรูปของตนเอง ซึ่งเป็นเครื่องสีข้าวขนาดเล็ก หรือเป็นโรงสีขนาดเล็ก

กำลังการผลิต ขนาด 300 กิโลกรัม - 2 ตันต่อวัน ค่าใช้จ่ายในการแปรรูปประมาณ 1,000 - 1,500 บาทต่อตัน

โรงสีเป็นโรงสีของกลุ่ม กำลังการผลิตขนาด 2 - 4 ตันต่อวัน เกษตรกรไม่เสียค่าใช้จ่ายใน
การแปรรูป โรงสีจะได้ในส่วนของรำหยาบ รำละเอียด ปลายข้าว และแกลบ โดยโรงสีมีค่าใช้จ่ายในการแปรรูป

ประมาณ 1,500 บาทต่อตัน มีรายได้จากการจำหน่ายรำหยาบ รำละเอียด ปลายข้าว และแกลบ เฉลี่ย 3.54
บาทต่อข้าวเปลือก 1 กิโลกรัม