Page 59 - ห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอินทรีย์

47

ซึ่งจะถูกควบคุมมาตรฐานการผลิตอย่างเข้มงวด และต้องผ่านการรับรองมาตรฐาน มกษ. 9000 แม้ผลผลิต
ไม่เพียงพอกับความต้องการของตลาด แต่ก็จะไม่รับซื้อจากเกษตรกรอื่นที่ไม่ใช่เครือข่ายเพื่อความมั่นใจ

ได้ถึงมาตรฐานการผลิต และมั่นใจได้ว่าเป็นข้าวอินทรีย์ ราคารับซื้อข้าวเปลือกหอมมะลิอินทรีย์จากเกษตรกร
ความชื้นร้อยละ 25 - 28 ราคาตันละ 11,000 บาท การขนส่งข้าวเปลือกโรงสีข้าวอินทรีย์จะรับภาระค่าขนส่งเอง

โดยรถบรรทุก 6 ล้อ ขนาดบรรทุกเที่ยวละประมาณ 8 ตัน ค่าใช้จ่ายในการขนส่ง 800 – 1,000 บาทต่อเที่ยว

โรงสีมีคลังสินค้าสำหรับจัดเก็บข้าวเปลือก ค่าใช้จ่ายคลังสินค้าประมาณเดือนละ 3,000 บาท และจะตรวจสอบ
คุณภาพข้าวก่อนรับซื้อโดยวัดความชื้น ความชื้นที่เหมาะสมร้อยละ 14 - 15 และตรวจสอบสิ่งเจือปน

- โรงสีข้าวอินทรีย์ของกลุ่มเกษตรกร กำลังการผลิตประมาณ 2.5 - 4 ตันต่อวัน แหล่งที่มา

ของข้าวเปลือกเจ้าหอมมะลิอินทรีย์จะมาจากเกษตรกรที่เป็นสมาชิก ราคารับซื้อตันละ 14,000 – 16,000 บาท
ซึ่งเป็นข้าวที่ความชื้นร้อยละ 15 เนื่องจากเกษตรกรจะตากข้าวให้แห้งก่อน กลุ่มมีลานตากข้าวให้บริการ

คิดค่าตากตันละ 200 บาท การขนส่งข้าวเปลือกเป็นภาระของเกษตรกร สำหรับการจัดเก็บข้าวเปลือกกลุ่มจะมี

สถานที่จัดเก็บ ค่าใช้จ่ายสถานที่จัดเก็บประมาณเดือนละ 200 บาท ตรวจสอบคุณภาพข้าวโดยวัดความชื้น
และตรวจสอบสิ่งเจือปน

การตรวจสอบคุณภาพข้าวเปลือก ความชื้นมีผลต่อน้ำหนักของข้าวเปลือก และคุณภาพการสี
ข้าวเปลือกความชื้นสูงเมื่อนำไปสีจะแตกหักได้ง่าย ซึ่งโดยทั่วไปความชื้นของข้าวเปลือกที่เหมาะสมจะมีค่า

ระหว่างร้อยละ 14 - 15 ถ้าข้าวความชื้นเกินมาตรฐานจะถูกตัดราคาหรือตัดน้ำหนักข้าวตามคุณภาพข้าวเปลือก

และมีการตรวจสอบสิ่งเจือปน เนื่องจากสิ่งเจือปนที่ติดมากับข้าวเปลือกอาจทำความเสียหาย
ต่อเครื่องจักร ถ้ามีสิ่งเจือปนอยู่มากโรงสีจะตัดน้ำหนักของสิ่งเจือปน โดยจะต้องไม่มีสิ่งเจือปนเกินร้อยละ 2

การตรวจสอบข้าวที่ไม่สมบูรณ์หรือมีความผิดปกติ เช่นถูกทำลายโดยแมลง เป็น เชื้อรา ข้าวเมล็ดลีบ หรือข้าว
มีสีคล้ำ เนื่องจากโดนลมพัดล้ม ข้าวเปลือกเหล่านี้หากนำไปสีจะมีเปอร์เซ็นต์ข้าวหักสูงและเมล็ดข้าวจะมี

สีเหลือง หากตรวจพบในปริมาณมากอาจจะไม่รับซื้อข้าวนี้เลย

2) การปฏิบัติการ (Operations) เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการแปรรูปข้าวเปลือกหอมมะลิ
อินทรีย์เป็นข้าวสาร มีขั้นตอนการผลิต ดังนี้

ั
โรงสีรับซื้อข้าวเปลือกจากเกษตรกร ข้าวเปลือกจะพกไว้ครึ่งเดือนก่อนสี ถ้าสีทันทีข้าวจะหัก
ข้าวสดความชื้นสูงร้อยละ 25 – 28 จะนำไปตากให้ความชื้นลดลงเหลือความชื้นร้อยละ 14 - 15 กรณีโรงสี
เอกชนจะมีเครื่องอบ ไม่ใช้วิธีตากข้าว จากนั้นผ่านตะแกรงเพื่อแยกสิ่งเจือปน เช่น กรวด หิน ดิน ทราย

เมล็ดวัชพืช และสิ่งสกปรกอื่นๆ ออกจากข้าวเปลือกแล้วเข้าเครื่องสีข้าวเพื่อกะเทาะเปลือก ขั้นตอนนี้จะได้

ข้าวกล้อง รำหยาบ และแกลบออกมา จากนั้นนำไปขัดขาวได้ข้าวสาร และปลายข้าว ขั้นตอนนี้จะได้รำละเอยด
ี
ด้วย จากนั้นเข้าเครื่องยิงสีเพื่อคัดแยกสิ่งสกปรกออกจากข้าวสาร เมล็ดวัชพืช ดอกหญ้า เมล็ดหิน เมล็ดข้าว

แมลงเจาะกิน ข้าวเปลือกทยังไม่กระเทาะ ข้าวลีบ หรือข้าวกล้องที่หลุดจากการขัด เมื่อผ่านเครื่องยิงสีแล้วจะ
ี่
ี
ี
ได้ข้าวสารสีขาวสะอาด ไม่มสิ่งเจือปน กรณีโรงสีข้าวของกลุ่มจะไม่มเครื่องยิงสีเนื่องจากเครื่องราคาสูง ต้องจ้าง
โรงสีเอกชน ค่าจ้างยิงสีกิโลกรัมละ 1 – 1.5 บาท ขั้นตอนการสีข้าวหอมมะลิอินทรีย์ สรุปได้ดังภาพที่ 4.13