Page 71 - ห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอินทรีย์

59

- สารชีวภาพ เกษตรกรจะทำสารชีวภาพใช้เอง โดยใช้วัตถุดิบที่มีในท้องถิ่น
2) การปฏิบัติการ ได้แก่ การเตรียมดิน การปลูก การดูแลรักษา และการบริหารจัดการน้ำ

- การเตรียมดิน ขั้นตอนการเตรียมดินก่อนการปลูกข้าว จะประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ

การไถดะ ไถแปร และทำเทือก
- การปลูก วิธีการปลูกมี 3 วิธี คือ หว่านน้ำตม นาดำ และวิธีหยอดข้าว

ื้
ื่
- การดูแลรักษา จะประกอบด้วย การใส่ปุ๋ย จะใส่ปุ๋ยคอกเพอรองพนก่อนปลูก บางรายใช้
ปุ๋ยพชสดเพอปรับปรุงบำรุงดินด้วยการปลูกปอเทืองก่อนการทำนา และระหว่างปลูกข้าวเกษตรกรจะใส่ปุ๋ย
ื
ื่
2 - 3 ครั้ง การใส่สารชีวภาพบำรุงระหว่างปลูก สารชีวภาพที่เกษตรกรใช้มีความหลากหลายตามวัตถุดิบที่
สามารถหาได้ในท้องถิ่น การใส่สารชีวภาพกำจัดวัชพช ศัตรูพช จะดูตามอาการ ฉีดเมื่อมีศัตรูพืช หรือมีอาการ
ื
ื
โรคพืช ถ้าไม่มีศัตรูพืช หรือไม่มีอาการโรคก็ไม่ฉีด การกำจัดวัชพืช จะใช้วิธีดรายหญ้า หรือถอนหญ้า
- การบริหารจัดการน้ำ น้ำที่ใช้ในการทำนาเป็นน้ำฝน และเกษตรกรทุกรายมีบ่อน้ำเป็นของ
ตนเอง เพื่อเก็บน้ำไว้ใช้

3) โลจิสติกส์ขาออก

- การเก็บเกี่ยว วิธีการเก็บเกี่ยวผลผลิตจะใช้รถเกี่ยวข้าว รถเกี่ยวจะเป็นเจ้าประจำที่ใช้
บริการกันอยู่ตลอด ถ้าเป็นรถเกี่ยวที่รับจ้างเกี่ยวข้าวทั่วไปด้วย จะต้องล้างทำความสะอาดรถเกี่ยวก่อน

และใช้ลมเป่าข้าวที่ติดอยู่ออกให้หมด

- สถานที่จัดเก็บผลผลิต ผลผลิตหลังจากเก็บเกี่ยวจะได้ข้าวเปลือกเจ้าหอมมะลิอนทรีย์
ิ
เกษตรกรที่ขายข้าวเปลือกส่วนใหญ่เกี่ยวเสร็จแล้วนำไปจำหน่ายให้โรงสีเลย ส่วนเกษตรกรที่แปรรูปเพอ
ื่
จำหน่ายเป็นข้าวสาร ส่วนใหญ่มีสถานที่จัดเก็บข้าวเปลือกของตนเอง เป็นโรงเรือนสำหรับเก็บข้าวเปลือก

- การขนส่งผลผลิต การขนส่งข้าวเปลือก เกษตรกรจะรับภาระค่าขนส่งเอง โดยเสียค่าขนส่ง
ข้าวเปลือก ตันละ 100 บาท บรรทุกโดยรถบรรทุก 6 ล้อ ขนาดบรรทุกเที่ยวละประมาณ 8 ตัน หรือเกษตรกร

ขนส่งเอง โดยรถกระบะ 4 ล้อ ขนาดบรรทุกเที่ยวละประมาณ 5 ตัน เสียค่าใช้จ่ายเที่ยวละ 50 บาท สำหรับ
เกษตรกรที่เป็นเครือข่ายโรงสีข้าวอินทรีย์ โรงสีข้าวอินทรีย์จะรับภาระค่าขนส่งเอง

- การแปรรูป เกษตรกรที่มีการแปรรูปจะจำหน่ายผลผลิตเป็นข้าวสารหอมมะลิอนทรีย์
ิ
การแปรรูปทำโดยเกษตรกรมีสถานที่แปรรูปของตนเอง จ้างโรงสีของกลุ่มแปรรูป จ้างโรงสีเอกชนแปรรูป
4) การตลาดและการขาย เกษตรกรที่ไม่ได้แปรรูปเป็นข้าวสาร จะจำหน่ายข้าวเปลือกให้แก่

โรงสี และกลุ่มข้าวอนทรีย์ที่เกษตรกรเป็นสมาชิก การจำหน่ายข้าวสารอนทรีย์จะจำหน่ายให้แก่ผู้บริโภค
ิ
ิ
โดยตรง
5) การบริการ การบริการเกี่ยวกับการจัดส่งสินค้า เกษตรกรมีบริการขนส่งข้าวสารผ่าน

ไปรษณีย์ หรือบริษัทขนส่งเอกชน สำหรับข้าวสารหอมมะลิอนทรีย์ หากบรรจุภัณฑ์ชำรุดหรือสินค้าเสียหาย
ิ
เกษตรกรจะรับคืนหรือเปลี่ยนสินค้าใหม่ให้

กิจกรรมสนับสนุน

1) การจัดหา จัดซื้อ เกษตรกรจะทำปัจจัยการผลิตใช้เอง หรือเลือกซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้