Page 96 - Jurnal Kurikulum BPK 2020

Pembelajaran Flip: Alternatif Pengajaran Subtopik Cecair

Marziah binti Mohamad
Kolej Matrikulasi Melaka
Marziah@kmm.matrik.edu.my

Abstrak

Pembelajaran kimia memerlukan murid mengintegrasikan pemikiran mikroskopik,
makroskopik dan simbolik untuk membina kefahaman konseptual terhadap konsep kimia yang
dipelajari. Pembinaan kefahaman konseptual dalam subtopik cecair perlu disokong oleh
pengalaman pelajar. Pembelajaran flip merupakan satu strategi pengajaran abad ke-21 yang
mengadunkan elemen-elemen pembelajaran abad ke-21 iaitu menjana pemikiran kritis dan
kreatif, menggalakkan kolaborasi antara ahli kumpulan dan meningkatkan kemahiran
komunikasi. Kajian tindakan ini dijalankan bertujuan untuk membantu pelajar membina
kefahaman konseptual terhadap subtopik cecair melalui. Pembelajaran flip yang dijalankan
telah membantu pelajar membina kefahaman konseptual terhadap fenomena seperti kelikatan,
tegangan permukaan dan kondensasi. Pembelajaran flip juga telah membantu menarik minat
pelajar mempelajari kimia dan secara tidak langsung telah membantu pensyarah mencungkil
bakat serta kebolehan pelajar. Pelaksanaan pembelajaran flip juga selari dengan hasrat
Program Matrikulasi untuk memperkasakan PAK 21 seiring dengan revolusi industri 4.0
dalam pendidikan.
Kata kunci: Pembelajaran flip, Kelikatan, Tegangan permukaan, Cecair, Kondensasi.

PENGENALAN

Mulai sesi 2018/2019, kesemua kolej matrikulasi di Malaysia telah mula melaksanakan
pembelajaran berasaskan hasil pembelajaran (Outcome Based Learning). Bagi subjek kimia,
tiga objektif pembelajaran kursus (course learning outcome) telah dibentuk. Objektif
pembelajaran kursus pertama (CLO1) bagi subjek kimia adalah - Menerangkan konsep dan
prinsip kimia fizikal dengan baik dan berupaya mengaitkan dengan kehidupan seharian
(Bahagian Matrikulasi, 2017). Persoalannya bagaimana pensyarah dapat melaksanakan dan
mengukur tahap pencapaian CLO1 pelajar? Para pensyarah diberikan kebebasan untuk
menyampaikan objektif pengajaran berdasarkan sukatan pelajaran baharu yang dibekalkan
mengikut kreativiti mereka. Strategi pengajaran yang mengadunkan pelbagai kemahiran seperti
kemahiran penyelesaian masalah, kemahiran berfikir kritis dan kreatif, kemahiran
berkomunikasi dan berkolaborasi dalam kumpulan dilihat sesuai dilaksanakan untuk mencapai
CLO1. Ini secara tidak langsung dapat memperkasakan pembelajaran abad ke-21 dan
mengintegrasikan STEM dalam aktiviti pengajaran dan pembelajaran.
Taber (2012), telah mengenal pasti sepuluh domain pengetahuan dalam kimia. Salah
satu domain adalah memahami isu kontekstual. “States of Matter” merupakan topik kelima
bagi semester satu berdasarkan Huraian Sukatan Pelajaran Kimia Matrikulasi SK 015
(Bahagian Matrikulasi, 2017). Topik ini menjurus kepada perbincangan isu kontekstual dalam
kimia seperti konsep tekanan gas, cecair dan pepejal (Brown et al, 2012; McMurry & Fay,
2001; Taber, 2012). Topik ini dibahagikan kepada 4 subtopik iaitu gas, pepejal, cecair dan
gambar rajah fasa. Bagi subtopik cecair, objektif pengajaran yang ditetapkan adalah seperti
berikut:

87